Android Studio i pierwsza aplikacja

Czego się dziś nauczysz

Narzędzia

Do pisania aplikacji na Androida potrzebujesz jednego programu — Android Studio. Instalator dociąga resztę. Warto jednak wiedzieć, co jest czym, bo komunikaty o błędach używają tych nazw:

Nowy projekt

W Android Studio: File → New → New Project… (na ekranie powitalnym: New Project). Kreator ma dwa kroki.

Krok 1 — szablon. W kategorii Phone and Tablet wybierz Empty Views Activity. Uważaj na podobnie nazwany Empty Activity: ten używa Jetpack Compose, czyli zupełnie innego sposobu budowania ekranu, i nie ma plików XML z wyglądem.

Krok 2 — ustawienia:

Po Finish Android Studio pobiera potrzebne pliki i synchronizuje projekt. Przy pierwszym projekcie trwa to kilka minut — postęp widać na dolnym pasku. Nie zmieniaj niczego, dopóki synchronizacja się nie skończy.

Pliki projektu

Po lewej stronie jest panel Project. Ustaw nad nim widok Android — pokazuje tylko pliki, które edytujesz. Najważniejsze są cztery:

Ekran aplikacji to w Androidzie aktywność (Activity). Jedna aktywność = jeden plik Kotlin + jeden plik XML. Aplikacja z trzema ekranami ma trzy aktywności — tym zajmiemy się w rozdziale 8.

Jak startuje aplikacja

Gdy dotkniesz ikony aplikacji, Android sprawdza w manifeście, który ekran jest startowy, tworzy tę aktywność i wywołuje jej metodę onCreate. To w niej ekran dostaje swój wygląd:

setContentView(R.layout.activity_main) czyta plik activity_main.xml, tworzy z niego kontrolki i pokazuje je. R to klasa, którą Android Studio generuje samo — zawiera numer każdego zasobu: R.layout.activity_main to plik wyglądu, R.id.tvPowitanie to kontrolka o identyfikatorze tvPowitanie.

Gdy kod ma coś zmienić na ekranie, najpierw musi znaleźć kontrolkę. Służy do tego findViewById — „znajdź widok po identyfikatorze”:

setContentView(R.layout.activity_main)                    // 1. zbuduj ekran z XML
val tvPowitanie = findViewById<TextView>(R.id.tvPowitanie) // 2. znajdź napis
tvPowitanie.text = "Cześć!"                               // 3. zmień jego tekst

W nawiasach ostrych <TextView> mówisz, jakiego rodzaju kontrolki szukasz — wtedy Kotlin wie, że ma ona właściwość text. Kolejność jest ważna: kontrolki istnieją dopiero po setContentView.

Szablon i nasze uproszczenie

Nowy projekt zawiera taki plik MainActivity.kt:

class MainActivity : AppCompatActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        enableEdgeToEdge()
        setContentView(R.layout.activity_main)
        ViewCompat.setOnApplyWindowInsetsListener(findViewById(R.id.main)) { v, insets ->
            val systemBars = insets.getInsets(WindowInsetsCompat.Type.systemBars())
            v.setPadding(systemBars.left, systemBars.top, systemBars.right, systemBars.bottom)
            insets
        }
    }
}

Nowe Androidy rysują aplikację na całym ekranie — także pod paskiem stanu (godzina, bateria) i pod paskiem nawigacji. Linie z enableEdgeToEdge i ViewCompat odsuwają treść od tych pasków, żeby nic się pod nimi nie schowało.

W kursie zamiast tych linii używamy jednego atrybutu w XML — android:fitsSystemWindows="true" w głównym układzie. Efekt jest ten sam, a w onCreate zostaje tylko to, co ważne:

class MainActivity : AppCompatActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        setContentView(R.layout.activity_main)
    }
}

atrybut odsuwa treść od pasków systemu — tak samo jak kod z szablonu

Emulator i uruchamianie

1. Otwórz Device Manager (ikona telefonu na prawym pasku albo Tools → Device Manager).
2. Jeśli lista jest pusta: + → Create Virtual Device → wybierz telefon (np. Pixel) → obraz systemu z najnowszym stabilnym API (pobierz go strzałką) → Finish.
3. Na górnym pasku Android Studio wybierz to urządzenie z listy i kliknij zielony trójkąt Run 'app’ (Shift+F10).
4. Pierwsze uruchomienie emulatora trwa dłużej. Nie zamykaj go między kolejnymi uruchomieniami — następne będą szybkie.

Zamiast emulatora możesz użyć własnego telefonu: w ustawieniach telefonu włącz Opcje programisty (siedem dotknięć „Numer kompilacji” w Informacjach o telefonie), w nich Debugowanie USB, podłącz kabel i zaakceptuj komunikat na telefonie.

Wizytówka ucznia

Ekran z danymi ucznia: imię i nazwisko, klasa, szkoła i zainteresowania. Wszystko to opisuje XML. Najwyższy napis jest w XML pusty — wpisuje go kod Kotlin w onCreate, żeby było widać, że kod naprawdę działa.

pierwsza linia pochodzi z kodu Kotlin, reszta — z pliku XML

Przygotowanie projektu

1. Utwórz projekt Empty Views Activity z ustawieniami z tabeli wyżej i poczekaj na koniec synchronizacji.
2. Uruchom projekt bez żadnych zmian. Na ekranie zobaczysz „Hello World!”. Jeśli to działa, środowisko jest gotowe — ewentualne późniejsze błędy będą w twoim kodzie, a nie w instalacji.
3. Podmień całą zawartość activity_main.xml i MainActivity.kt na kod poniżej. Pierwszą linię package … zostaw taką, jaką utworzył twój projekt.

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- LinearLayout układa kontrolki jedna pod drugą (szczegóły w lekcji 02) -->
<LinearLayout xmlns:android="http://schemas.android.com/apk/res/android"
    android:id="@+id/main"
    android:layout_width="match_parent"
    android:layout_height="match_parent"
    android:orientation="vertical"
    android:layout_margin="16dp"
    android:fitsSystemWindows="true">

    <!-- pusty napis — tekst wpisze kod Kotlin -->
    <TextView
        android:id="@+id/tvPowitanie"
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:textSize="16sp"
        android:textStyle="italic"
        android:textColor="#6750A4" />

    <TextView
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:layout_marginTop="16dp"
        android:text="Jan Kowalski"
        android:textSize="28sp"
        android:textStyle="bold" />

    <TextView
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:text="Klasa 3TP · technik programista"
        android:textSize="18sp" />

    <TextView
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:text="Szkoła: ZSMI w Lęborku"
        android:textSize="18sp" />

    <TextView
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:layout_marginTop="16dp"
        android:text="Zainteresowania"
        android:textSize="16sp"
        android:textStyle="bold" />

    <TextView
        android:layout_width="match_parent"
        android:layout_height="wrap_content"
        android:text="gry komputerowe, robotyka, rower"
        android:textSize="16sp" />

</LinearLayout>

package pl.schoolit.wizytowka

import android.os.Bundle
import android.widget.TextView
import androidx.appcompat.app.AppCompatActivity

class MainActivity : AppCompatActivity() {

    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        setContentView(R.layout.activity_main)

        // znajdujemy napis po identyfikatorze i wpisujemy do niego tekst
        val tvPowitanie = findViewById<TextView>(R.id.tvPowitanie)
        tvPowitanie.text = "Cześć! To moja pierwsza aplikacja."
    }
}

Co dzieje się po kolei

• Plik XML ma jeden główny element LinearLayout, a w nim sześć napisów TextView. Pojawią się na ekranie jeden pod drugim, w kolejności z pliku.
• Pierwszy napis ma identyfikator android:id="@+id/tvPowitanie". Znak + oznacza „utwórz nowy identyfikator”. Pozostałe napisy nie mają id — kod ich nie zmienia, więc go nie potrzebują.
• layout_width i layout_height musi mieć każda kontrolka: match_parent to „na całą dostępną szerokość”, wrap_content — „tyle, ile potrzebuje treść”.
• Rozmiar tekstu podajemy w sp, a odstępy w dp. Obie jednostki dopasowują się do gęstości ekranu, więc napis ma podobną wielkość na każdym telefonie.
• W onCreate najpierw setContentView buduje ekran, potem findViewById znajduje pusty napis, a przypisanie do text zmienia jego treść.
• Linie import … na górze mówią Kotlinowi, gdzie są używane klasy. Gdy wpiszesz nową klasę i podświetli się na czerwono, kliknij ją i naciśnij Alt+Enter → Import.

Zestawienie elementów

Zanim utkniesz

Zadania

Zadania 1–3 wykonaj w projekcie z lekcji, zadania 4–6 w nowych projektach Empty Views Activity. Wskazówkę otwórz dopiero wtedy, gdy utkniesz.

Co trzeba zapamiętać

• Nowy projekt w kursie to zawsze Empty Views Activity, język Kotlin, minimalne API 24.
• Wygląd jest w res/layout/activity_main.xml, zachowanie w MainActivity.kt, spis ekranów w AndroidManifest.xml.
• onCreate uruchamia się przy tworzeniu ekranu; setContentView buduje ekran z XML.
• Kontrolkę zmienianą z kodu oznacz android:id="@+id/…" i znajdź przez findViewById — zawsze po setContentView.
• Błędy pisowni pokazuje okno Build, awarie działającej aplikacji — Logcat.

Dokumentacja: Tworzenie projektu, Emulator i urządzenia wirtualne, Aktywności.