`MessageBox` — komunikaty i pytania

Czasem komunikat w napisie to za mało: przed usunięciem danych trzeba zapytać „Czy na pewno?”, a poważny błąd powinien zatrzymać użytkownika, dopóki go nie przeczyta. Do tego służy okno komunikatu MessageBox. Zadania egzaminacyjne bardzo często go wymagają. Nauczysz się dobierać ikonę i przyciski, odczytywać odpowiedź i pytać o potwierdzenie przed zamknięciem programu.

C# XAML MessageBox MessageBoxResult Closing 90 min

CEL LEKCJI

Czego się dziś nauczysz

Wyświetlisz komunikat z tytułem, ikoną i wybranym zestawem przycisków.
Dobierzesz ikonę do sytuacji: informacja, ostrzeżenie, błąd, pytanie.
Odczytasz odpowiedź użytkownika (MessageBoxResult) i uzależnisz od niej dalsze działanie.
Wyjaśnisz, co znaczy, że okno komunikatu jest modalne.
Zapytasz o potwierdzenie przed zamknięciem okna i w razie potrzeby anulujesz zamykanie.
Ocenisz, kiedy lepszy jest komunikat w oknie, a kiedy MessageBox.

TEORIA

Komunikat, którego nie da się przeoczyć

MessageBox to małe systemowe okno z tekstem, ikoną i przyciskami. Najważniejsza cecha: jest modalne — dopóki użytkownik go nie zamknie, nie może kliknąć niczego w oknie programu, a kod czeka w miejscu wywołania. Dzięki temu można zadać pytanie i zależnie od odpowiedzi wykonać dalszą część metody.

MainWindow.xaml.cs

MessageBox.Show("Zapisano zmiany.");     // najprostsza wersja: tekst i przycisk OK
Status.Text = "Gotowe";                  // ta linia wykona się dopiero po kliknięciu OK

Zapisano zmiany.

MessageBox.Show z samym tekstem — bez tytułu i ikony

MessageBox jest w przestrzeni nazw System.Windows, więc nie trzeba dopisywać żadnego using.

TEORIA

Cztery wersje `Show`

Metoda MessageBox.Show ma kilka przeciążeń — każde kolejne dodaje jeden parametr:

MainWindow.xaml.cs

MessageBox.Show("Tekst");
MessageBox.Show("Tekst", "Tytuł");
MessageBox.Show("Tekst", "Tytuł", MessageBoxButton.OKCancel);
MessageBox.Show("Nie wpisano nazwiska.", "Brak danych",
                MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Warning);

Brak danych✕

⚠Nie wpisano nazwiska.

pełna wersja: tekst, tytuł, przyciski, ikona

`MessageBoxButton`	Przyciski
`OK`	OK
`OKCancel`	OK, Anuluj
`YesNo`	Tak, Nie
`YesNoCancel`	Tak, Nie, Anuluj

`MessageBoxImage`	Kiedy używać
`Information`	wszystko w porządku, informacja o wyniku
`Warning`	coś wymaga uwagi, ale da się kontynuować (brak danych, mało miejsc)
`Error`	operacja się nie udała (błędne dane, brak pliku)
`Question`	pytanie, na które użytkownik ma odpowiedzieć
`None`	bez ikony

Napisy na przyciskach („Tak”, „Nie”, „Anuluj”) są w języku systemu Windows — nie da się ich zmienić tą metodą.

TEORIA

Odczyt odpowiedzi

MessageBox.Show zwraca wartość typu MessageBoxResult — informację, który przycisk kliknięto. Zapisz ją w zmiennej i sprawdź warunkiem:

MainWindow.xaml.cs

private void Wyczysc_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
    MessageBoxResult odpowiedz = MessageBox.Show(
        "Usunąć wszystkie notatki? Tej operacji nie da się cofnąć.",
        "Potwierdzenie",
        MessageBoxButton.YesNo,
        MessageBoxImage.Warning);

    if (odpowiedz == MessageBoxResult.Yes)
    {
        Notatki.Children.Clear();
    }
    // przy "Nie" nic się nie dzieje
}

`MessageBoxResult`	Kiedy
`OK`, `Cancel`	kliknięto OK / Anuluj
`Yes`, `No`	kliknięto Tak / Nie
`Cancel` przy `YesNoCancel`	także zamknięcie komunikatu krzyżykiem lub `Esc`

Pytanie zadawaj tak, żeby „Tak” było zrozumiałe

„Usunąć wszystkie notatki?” — dobrze. „Czy nie chcesz zachować notatek?” — źle: użytkownik nie wie, czy „Tak” usuwa, czy zachowuje. Pytanie o operację nieodwracalną oznaczaj ikoną Warning.

TEORIA

Kiedy `MessageBox`, a kiedy napis w oknie

Sytuacja	Lepiej
pytanie przed operacją, której nie da się cofnąć	`MessageBox` z `YesNo`
wynik obliczeń, który użytkownik chce mieć przed oczami	napis w oknie
błąd w formularzu z wieloma polami	napis przy formularzu (albo `MessageBox`, jeśli wymaga tego arkusz)
informacja „zapisano”, „wysłano”	krótki napis w oknie; `MessageBox` dopiero przy ważnych zdarzeniach
wymaganie z arkusza egzaminacyjnego „wyświetl okno z komunikatem”	`MessageBox` — dokładnie z treścią podaną w arkuszu

Zbyt wiele okien komunikatów męczy użytkownika — po kilku zaczyna klikać OK bez czytania. Zachowaj je na sytuacje, które naprawdę wymagają uwagi.

TEORIA

Pytanie przy zamykaniu okna

Gdy użytkownik klika krzyżyk, okno wysyła zdarzenie Closing — zanim się zamknie. Jego parametr ma właściwość Cancel: ustawienie jej na true zatrzymuje zamykanie. Zdarzenie podpinasz w znaczniku <Window>:

MainWindow.xaml

<Window x:Class="Lekcja08.MainWindow"
        …
        Closing="Window_Closing">

MainWindow.xaml.cs

// na górze pliku: using System.ComponentModel;   (CancelEventArgs)

private void Window_Closing(object sender, CancelEventArgs e)
{
    MessageBoxResult odpowiedz = MessageBox.Show("Zamknąć program?", "Wyjście",
                                                 MessageBoxButton.YesNo, MessageBoxImage.Question);
    if (odpowiedz == MessageBoxResult.No)
    {
        e.Cancel = true;     // okno zostaje otwarte
    }
}

Okno zamkniesz też z kodu metodą Close() — np. przyciskiem Wyjście. Zdarzenie Closing wywoła się wtedy tak samo jak przy krzyżyku.

PRZYKŁAD

Zapisy na wycieczkę

Na wycieczkę jest 12 miejsc. Uczeń wpisuje imię i nazwisko oraz liczbę osób (1–4). Brak danych to ostrzeżenie, błędna liczba — błąd, brak miejsc — ostrzeżenie. Przed zapisaniem program pyta o potwierdzenie. Po zajęciu wszystkich miejsc pojawia się informacja. Przy próbie zamknięcia okna z zapisami na liście program pyta, czy na pewno.

Zapisy na wycieczkę–□✕

Wycieczka do Gdańska — 12 czerwca

Wolne miejsca: 7 z 12

Imię i nazwisko:

Ola Nowak

Liczba osób (1–4):

Zapisz

Lista zapisanych:

1. Jan Kowalski — 3 os.

2. Kasia Wiśniewska — 2 os.

Potwierdzenie✕

?Zapisać: Ola Nowak (2 os.)?

Tak

Nie

po kliknięciu „Zapisz” program czeka na odpowiedź w oknie pytania

MainWindow.xaml — pełny plik

<Window x:Class="Lekcja08.MainWindow"
        xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
        xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
        Title="Zapisy na wycieczkę" Height="560" Width="400"
        WindowStartupLocation="CenterScreen"
        Closing="Window_Closing">

    <StackPanel Margin="15">
        <TextBlock Text="Wycieczka do Gdańska — 12 czerwca"
                   FontSize="18" FontWeight="Bold" TextWrapping="Wrap"/>
        <TextBlock x:Name="Miejsca" Foreground="Gray" Margin="0,0,0,12"/>

        <TextBlock Text="Imię i nazwisko:"/>
        <TextBox x:Name="Osoba" Margin="0,2,0,8"/>

        <TextBlock Text="Liczba osób (1–4):"/>
        <TextBox x:Name="Liczba" Width="60" HorizontalAlignment="Left" Margin="0,2,0,10"/>

        <Button Content="Zapisz" Padding="10,4" HorizontalAlignment="Left"
                IsDefault="True" Click="Zapisz_Click"/>

        <TextBlock Text="Lista zapisanych:" FontWeight="Bold" Margin="0,15,0,4"/>
        <StackPanel x:Name="Lista"/>
    </StackPanel>
</Window>

MainWindow.xaml.cs — pełny plik

using System.ComponentModel;
using System.Windows;
using System.Windows.Controls;

namespace Lekcja08;

public partial class MainWindow : Window
{
    private const int LimitMiejsc = 12;
    private int zajete = 0;

    public MainWindow()
    {
        InitializeComponent();
        PokazMiejsca();
    }

    private void Zapisz_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
    {
        string osoba = Osoba.Text.Trim();
        if (osoba == "")
        {
            MessageBox.Show("Wpisz imię i nazwisko.", "Brak danych",
                            MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Warning);
            Osoba.Focus();
            return;
        }

        if (!int.TryParse(Liczba.Text, out int liczba) || liczba < 1 || liczba > 4)
        {
            MessageBox.Show("Liczba osób musi być liczbą od 1 do 4.", "Błędne dane",
                            MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Error);
            Liczba.Focus();
            Liczba.SelectAll();
            return;
        }

        if (zajete + liczba > LimitMiejsc)
        {
            MessageBox.Show($"Zostało tylko {LimitMiejsc - zajete} wolnych miejsc.", "Brak miejsc",
                            MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Warning);
            return;
        }

        // Pytanie: program czeka, aż użytkownik kliknie Tak albo Nie
        MessageBoxResult odpowiedz = MessageBox.Show(
            $"Zapisać: {osoba} ({liczba} os.)?", "Potwierdzenie",
            MessageBoxButton.YesNo, MessageBoxImage.Question);

        if (odpowiedz != MessageBoxResult.Yes)
        {
            return;
        }

        zajete += liczba;

        TextBlock wpis = new TextBlock();
        wpis.Text = $"{Lista.Children.Count + 1}. {osoba} — {liczba} os.";
        Lista.Children.Add(wpis);

        Osoba.Clear();
        Liczba.Clear();
        PokazMiejsca();

        if (zajete == LimitMiejsc)
        {
            MessageBox.Show("Wszystkie miejsca są już zajęte.", "Komplet",
                            MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Information);
        }
    }

    private void PokazMiejsca()
    {
        Miejsca.Text = $"Wolne miejsca: {LimitMiejsc - zajete} z {LimitMiejsc}";
    }

    // Wywołuje się, gdy użytkownik próbuje zamknąć okno
    private void Window_Closing(object sender, CancelEventArgs e)
    {
        if (Lista.Children.Count == 0)
        {
            return;
        }

        MessageBoxResult odpowiedz = MessageBox.Show(
            $"Na liście jest {Lista.Children.Count} zapisów. Na pewno zamknąć program?",
            "Zamykanie", MessageBoxButton.YesNo, MessageBoxImage.Question);

        if (odpowiedz == MessageBoxResult.No)
        {
            e.Cancel = true;     // anuluje zamykanie okna
        }
    }
}

Co dzieje się po kolei

Konstruktor wywołuje PokazMiejsca(), więc napis „Wolne miejsca: 12 z 12” jest widoczny od startu.
Kliknięcie Zapisz (albo Enter — IsDefault) sprawdza dane po kolei. Przy pierwszym problemie pojawia się komunikat z ikoną dobraną do sytuacji, kursor wraca do pola, a return kończy metodę.
Trzecie sprawdzenie dotyczy reguły, a nie formatu danych: liczba osób jest poprawna, ale nie mieści się w wolnych miejscach.
Pytanie o potwierdzenie zatrzymuje metodę w miejscu MessageBox.Show. Kod idzie dalej dopiero po kliknięciu Tak albo Nie.
Przy Nie (albo zamknięciu pytania krzyżykiem) metoda się kończy — nic nie zostaje zapisane, a pola zachowują wpisane dane.
Po zapisie nowy napis trafia do panelu Lista, numer to liczba dotychczasowych wpisów + 1, a pola są czyszczone.
Window_Closing pyta o zamknięcie tylko wtedy, gdy na liście są zapisy. e.Cancel = true zatrzymuje zamykanie. Klasa CancelEventArgs wymaga using System.ComponentModel;.

Sprawdź trzy rzeczy

Kliknij Zapisz, a gdy pojawi się pytanie, spróbuj kliknąć pole tekstowe w głównym oknie. Nie da się — komunikat jest modalny.
Zmień MessageBoxButton.YesNo w pytaniu o zapis na OKCancel. Zapis przestanie działać — warunek sprawdza Yes, a teraz przychodzi OK.
Zamknij okno przy pustej liście i przy liście z jednym zapisem. Pytanie pojawi się tylko w drugim przypadku.

ELEMENTY WBUDOWANE

Zestawienie elementów

Element	Znaczenie	Uwagi
`MessageBox.Show(tekst, tytuł, przyciski, ikona)`	okno komunikatu	Modalne — kod czeka na zamknięcie.
`MessageBoxButton`	zestaw przycisków	`OK`, `OKCancel`, `YesNo`, `YesNoCancel`.
`MessageBoxImage`	ikona	`Information`, `Warning`, `Error`, `Question`.
`MessageBoxResult`	kliknięty przycisk	`Yes`, `No`, `OK`, `Cancel`.
`Closing`	zdarzenie okna przed zamknięciem	Podpinane w znaczniku `<Window>`.
`CancelEventArgs e`, `e.Cancel = true`	anulowanie zamykania	Wymaga `using System.ComponentModel;`.
`Close()`	zamknięcie okna z kodu	Też wywołuje `Closing`.

CZĘSTE BŁĘDY

Zanim utkniesz

Zapis lub sytuacja	Problem
`MessageBox.Show("Błąd", MessageBoxImage.Error);`	Brak takiej wersji metody — ikona wymaga też tytułu i przycisków, w tej kolejności.
`if (MessageBox.Show(…) == "Yes")`	CS0019 — wynik to `MessageBoxResult`, nie tekst. Porównaj z `MessageBoxResult.Yes`.
przyciski `OKCancel`, a sprawdzane `Yes`	Warunek nigdy nie jest spełniony — zestaw przycisków i sprawdzana wartość muszą do siebie pasować.
`MessageBox` w `TextChanged`	Komunikat po każdym naciśnięciu klawisza — nie da się pisać.
`Window_Closing(object sender, RoutedEventArgs e)`	CS0123 — `Closing` wymaga parametru `CancelEventArgs`.
brak `using System.ComponentModel;`	CS0246 — nie znaleziono `CancelEventArgs`.
`Close()` wewnątrz `Window_Closing`	Okno już się zamyka — ponowne `Close()` w trakcie zamykania kończy się wyjątkiem `InvalidOperationException`.
polskie tytuły z literówkami, inne niż w arkuszu	Na egzaminie treść komunikatu bywa oceniana — przepisuj ją dokładnie.

ZADANIA

Zadania

Każde zadanie wykonaj w nowym projekcie Aplikacja WPF. Wskazówkę otwórz dopiero wtedy, gdy utkniesz.

ZAD 1Kalkulator dzielenia★☆☆

Dwa pola na liczby i przycisk Podziel. Wynik (z dwoma miejscami po przecinku) pokazuj w napisie w oknie. Błędy zgłaszaj okienkiem: brak lub błędna liczba — Error z tytułem „Błędne dane”, dzielenie przez zero — Warning z tytułem „Dzielenie przez zero” i treścią „Nie można dzielić przez 0.”. Po zamknięciu komunikatu kursor ma trafić do pola z błędem.

pokaż wskazówkę

Kolejność: najpierw sprawdź oba pola TryParse, potem dzielnik.
Focus() wywołaj po MessageBox.Show — kod i tak poczeka na zamknięcie komunikatu.

ZAD 2Notatki z potwierdzeniem usunięcia★☆☆

Pole, przycisk Dodaj notatkę i lista notatek pod spodem (napisy w panelu). Przycisk Usuń wszystkie pyta: „Usunąć 5 notatek? Tej operacji nie da się cofnąć.” (z liczbą notatek) z ikoną ostrzeżenia. Przy pustej liście zamiast pytania pokaż informację „Lista jest pusta.”. Po usunięciu — informacja „Usunięto 5 notatek.”.

pokaż wskazówkę

Liczbę notatek zapamiętaj w zmiennej przed czyszczeniem panelu — po Clear() Count będzie równe 0.

ZAD 3Szybki test z informatyki★★☆

Okno z trzema pytaniami i polem na odpowiedź pod każdym, np. „Ile bitów ma bajt?”, „Jak nazywa się język opisu wyglądu w WPF?”, „Ile wynosi 2 do potęgi 10?”. Przycisk Sprawdź liczy poprawne odpowiedzi (wielkość liter i spacje na brzegach nie mają znaczenia) i pokazuje okienko z wynikiem „Wynik: 2/3”. Ikona: Information przy 3/3, Warning przy 1–2, Error przy 0. Potem pyta „Spróbować jeszcze raz?” — przy Tak czyści pola, przy Nie blokuje pola i przycisk.

pokaż wskazówkę

Porównanie bez wielkości liter: zamień obie strony na małe litery (ToLower()) po Trim().
Ikonę wybierz do zmiennej typu MessageBoxImage, a potem użyj jej w jednym wywołaniu Show.

ZAD 4Edytor z niezapisanymi zmianami★★☆

Wielowierszowe pole notatki i przycisk Zapisz (na razie zapis tylko „udaje”: ustawia napis „Zapisano o 12:05”). W tytule okna pojawia się gwiazdka, gdy są niezapisane zmiany: „Notatka*”. Przy zamykaniu okna z niezapisanymi zmianami program pyta „Zapisać zmiany przed zamknięciem?” z przyciskami Tak / Nie / Anuluj: Tak — „zapisuje” i zamyka, Nie — zamyka bez zapisu, Anuluj — okno zostaje otwarte.

pokaż wskazówkę

Pole bool zmieniono ustawiaj w TextChanged, zeruj przy zapisie.
W Closing obsłuż trzy wyniki YesNoCancel; tylko jeden z nich ustawia e.Cancel = true.

ZAD 5Logowanie z trzema próbami★★☆

Okno logowania do panelu biblioteki: pola Login i Kod PIN (na razie zwykłe pole tekstowe — pole na hasło poznasz w lekcji 18) oraz przycisk Zaloguj. Poprawne dane zapisz w stałych. Błędne dane: ostrzeżenie „Błędny login lub PIN. Pozostało prób: 2”, czyszczenie pola PIN i kursor w nim. Po trzeciej nieudanej próbie: błąd „Konto zablokowane. Skontaktuj się z bibliotekarzem.” i zamknięcie programu. Po udanym logowaniu: informacja „Witaj, …!” i ukrycie formularza, a pokazanie (wcześniej zwiniętego) napisu „Panel biblioteki”.

pokaż wskazówkę

Licznik prób — pole klasy. Zamknięcie programu z kodu — Close().
W komunikacie nie zdradzaj, czy błędny był login, czy PIN — to dobra praktyka bezpieczeństwa.

ZAD 6Kasa sklepiku szkolnego★★★

Zbuduj kasę: rząd przycisków produktów z ceną w Tag (np. Drożdżówka 3,50 zł, Woda 2,50 zł, Kanapka 6,00 zł, Sok 4,00 zł). Kliknięcie dopisuje pozycję do paragonu (panel z napisami) i aktualizuje „Razem: 13,50 zł”. Pole „Kwota od klienta” i przycisk Zapłać:

pusty paragon — informacja „Paragon jest pusty.”;
błędna kwota — błąd; kwota za mała — ostrzeżenie „Brakuje 2,50 zł.”;
poprawna — pytanie „Do zapłaty 13,50 zł. Otrzymano 20,00 zł. Reszta: 6,50 zł. Zatwierdzić?”; po Tak paragon się czyści, a licznik „Transakcji dziś: 4” rośnie.

Przycisk Anuluj paragon pyta o potwierdzenie. Przy zamykaniu programu z niepustym paragonem — ostrzeżenie z pytaniem.

pokaż wskazówkę

Kwoty trzymaj w decimal; ceny z Tag zamieniaj przez decimal.Parse.
Sumę paragonu trzymaj w polu klasy, zerowanym przy zapłacie i anulowaniu.

PODSUMOWANIE

Co trzeba zapamiętać

MessageBox.Show(tekst, tytuł, przyciski, ikona) — komunikat modalny; kod czeka, aż użytkownik go zamknie.
Ikona mówi, jak poważna jest sytuacja: Information, Warning, Error, Question.
Odpowiedź to MessageBoxResult — porównuj ją z wartością pasującą do zestawu przycisków.
Pytaj o potwierdzenie przed operacjami nieodwracalnymi; zwykłe wyniki pokazuj w oknie.
Closing + e.Cancel = true zatrzymuje zamykanie okna; Close() zamyka okno z kodu.

Dokumentacja: Microsoft Learn — klasa MessageBox, zdarzenie Window.Closing.

MessageBox — komunikaty i pytania

Czego się dziś nauczysz

Komunikat, którego nie da się przeoczyć

Cztery wersje Show

Odczyt odpowiedzi

Kiedy MessageBox, a kiedy napis w oknie

Pytanie przy zamykaniu okna

Zapisy na wycieczkę

Co dzieje się po kolei

Zestawienie elementów

Zanim utkniesz

Zadania

Co trzeba zapamiętać

`MessageBox` — komunikaty i pytania

Cztery wersje `Show`

Kiedy `MessageBox`, a kiedy napis w oknie