Projekt WPF i okno

Czego się dziś nauczysz

Konsola a okno — inny sposób myślenia

Program konsolowy sam prowadzi rozmowę: wypisuje pytanie, czeka na odpowiedź, liczy i kończy pracę. Program okienkowy wyświetla okno i czeka, aż użytkownik coś zrobi — kliknie, wpisze tekst — i dopiero wtedy reaguje. Takie działanie nazywamy programowaniem sterowanym zdarzeniami.

WPF (Windows Presentation Foundation) to część platformy .NET do aplikacji okienkowych. Program WPF ma dwie warstwy: wygląd opisany w języku XAML (czytaj: „zamel”) oraz działanie zapisane w C#.

Tworzenie projektu krok po kroku

Potrzebujesz Visual Studio 2026 z pakietem roboczym Programowanie aplikacji klasycznych .NET. Jeśli go brakuje, doinstalujesz go w programie Visual Studio Installer przyciskiem Modyfikuj.

Pliki nowego projektu

Prawie całą pracę wykonujesz w dwóch ostatnich plikach. Tak wyglądają zaraz po utworzeniu projektu (szablon dodaje kilka dodatkowych linii, które na razie pomijamy):

<Window x:Class="Lekcja01.MainWindow"
        xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
        xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
        Title="MainWindow" Height="450" Width="800">
    <Grid>

    </Grid>
</Window>

using System.Windows;

namespace Lekcja01;

public partial class MainWindow : Window
{
    public MainWindow()
    {
        InitializeComponent();
    }
}

Właściwości okna

Wygląd i zachowanie okna ustawiasz atrybutami znacznika <Window>. Po wpisaniu spacji w znaczniku Visual Studio podpowie listę właściwości, a po =" — dozwolone wartości.

Każdą z tych właściwości możesz też ustawić w C#. W klasie okna piszesz samą nazwę, bez niczego przed kropką — bo chodzi o to okno:

public MainWindow()
{
    InitializeComponent();

    Title = "Ustawione z kodu";   // to samo co Title="…" w XAML
    Width = 600;
    Topmost = true;
}

Pierwszy napis: TextBlock

TextBlock wyświetla tekst. Wstawiasz go do <Grid> z szablonu:

<Grid>
    <TextBlock x:Name="Powitanie"
               Text="Cześć!"
               FontSize="24" FontWeight="Bold" Foreground="DarkBlue"
               HorizontalAlignment="Center" VerticalAlignment="Center"/>
</Grid>

x:Name — nazwa do użycia w kodzie

Atrybut x:Name="Powitanie" tworzy w klasie okna pole o tej nazwie. Dzięki temu w C# napiszesz Powitanie.Text = "…";. Nazwę nadajesz tylko elementom, które zmieniasz w kodzie. W kursie nazwy zaczynamy wielką literą i piszemy po polsku bez ogonków.

Okno biblioteki szkolnej

Okno ma stały rozmiar, jasnoniebieskie tło i napis powitalny na środku. Konstruktor dopisuje do tytułu dzisiejszą datę i zmienia napis — tak, jakby program sprawdzał godziny otwarcia.

okno po uruchomieniu — tytuł i napis ustawił konstruktor

<Window x:Class="Lekcja01.MainWindow"
        xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
        xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
        Title="Biblioteka szkolna" Height="300" Width="480"
        MinHeight="250" MinWidth="380"
        WindowStartupLocation="CenterScreen"
        ResizeMode="CanMinimize"
        Background="AliceBlue">
    <Grid>
        <TextBlock x:Name="Powitanie"
                   Text="Witaj w bibliotece szkolnej!"
                   FontSize="24" FontWeight="Bold" Foreground="DarkBlue"
                   TextWrapping="Wrap" TextAlignment="Center"
                   HorizontalAlignment="Center" VerticalAlignment="Center"/>
    </Grid>
</Window>

using System.Windows;

namespace Lekcja01;

public partial class MainWindow : Window
{
    public MainWindow()
    {
        InitializeComponent();

        // Po InitializeComponent okno i napis już istnieją — można je zmieniać z kodu
        Title = $"Biblioteka szkolna — {DateTime.Now:dd.MM.yyyy}";
        Powitanie.Text = $"Witaj w bibliotece szkolnej!\nDziś czynne do 15:30.";
    }
}

Co dzieje się po kolei

• App.xaml wskazuje MainWindow.xaml jako okno startowe, więc program tworzy obiekt MainWindow i wywołuje jego konstruktor.
• InitializeComponent() czyta XAML: ustawia tytuł „Biblioteka szkolna”, rozmiar 480 × 300, tło i tworzy napis Powitanie.
• Dopiero teraz wykonują się dwie linie pod spodem. Pierwsza nadpisuje tytuł z XAML — dlatego na pasku widać datę. {DateTime.Now:dd.MM.yyyy} wstawia dzisiejszą datę w formacie dzień.miesiąc.rok.
• Druga linia zmienia tekst napisu. Znak \n to nowa linia — napis ma dwa wiersze, a TextAlignment="Center" wyśrodkowuje oba.
• ResizeMode="CanMinimize" sprawia, że okna nie da się powiększyć ani przeciągnąć krawędzią — przycisk maksymalizacji zniknął.
• Napis stoi na środku dzięki HorizontalAlignment i VerticalAlignment ustawionym na Center.

Zestawienie elementów

Zanim utkniesz

Zadania

Każde zadanie wykonaj w nowym projekcie Aplikacja WPF. Wskazówkę otwórz dopiero wtedy, gdy utkniesz.

<Window x:Class="Kantor.MainWindow"
        xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
        xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
        title="Kantor" Height="250" Width="350">
    <TextBlock x:Name="Kurs" Text="Kurs euro: 4,30 zł" FontSize="20"
               HorizontalAlignment="Center" VerticalAlignment="Center"/>
    <TextBlock Text="Zapraszamy"/>
</Window>

using System.Windows;

namespace Kantor;

public partial class MainWindow : Window
{
    public MainWindow()
    {
        kurs.Text = "Kurs euro: 4,30 zł";
        InitializeComponent()
        Title = $"Kantor ({DateTime.Now:HH:mm})";
    }
}

Co trzeba zapamiętać

• Program okienkowy jest sterowany zdarzeniami — czeka na działanie użytkownika.
• Szablon: Aplikacja WPF (C#), struktura .NET 10.0 — nie wersja „.NET Framework”.
• MainWindow.xaml — wygląd, MainWindow.xaml.cs — działanie. Razem tworzą jedną klasę (partial).
• InitializeComponent() tworzy elementy z XAML; kod, który je zmienia, stoi pod tą linią.
• Okno ma jedno miejsce na zawartość.
• Title, Width, Height, MinWidth, WindowStartupLocation, ResizeMode, Background, Topmost — podstawowe właściwości okna, dostępne też z C#.
• x:Name nadaje elementowi nazwę, przez którą zmienisz go w kodzie, np. Powitanie.Text = "…";.

Dokumentacja: Microsoft Learn — pierwsza aplikacja WPF, klasa Window.