Walidacja formularza

Znasz już wszystkie podstawowe kontrolki formularza. Teraz czas połączyć je w jeden porządny formularz, który sprawdza dane tak, jak robią to prawdziwe aplikacje: pokazuje wszystkie błędy naraz, zaznacza błędne pola na czerwono, podpowiada w dymku, co jest nie tak, i przenosi kursor do pierwszego problemu. To jedna z najczęściej ocenianych umiejętności na egzaminie praktycznym.

XAML C# walidacja BorderBrush ToolTip DateTime.TryParse 90 min

CEL LEKCJI

Czego się dziś nauczysz

Wybierzesz moment sprawdzania danych: przy zapisie, na żywo albo oba — i uzasadnisz wybór.
Sprawdzisz typowe dane: tekst, liczbę w zakresie, datę, e-mail, numer telefonu, wybór z listy i zgody.
Policzysz wiek na podstawie daty urodzenia.
Zaznaczysz błędne pole czerwoną ramką i dymkiem, a potem przywrócisz jego zwykły wygląd.
Zbierzesz wszystkie błędy w podsumowaniu i przeniesiesz kursor do pierwszego z nich.

TEORIA

Kiedy i jak sprawdzać

Do tej pory sprawdzałeś pola po kolei i kończyłeś metodę po pierwszym błędzie. To wystarcza w małych oknach, ale przy dłuższym formularzu użytkownik poprawia jedno pole, klika „Zapisz” i… dowiaduje się o kolejnym błędzie. Lepiej:

Zasada	Dlaczego
sprawdź wszystkie pola naraz	użytkownik od razu widzi pełną listę poprawek
zaznacz błędne pola na czerwono	wzrok od razu trafia w miejsce problemu
komunikat mówi, co poprawić	„Numer telefonu musi mieć 9 cyfr” zamiast „Błąd w polu”
kursor w pierwszym błędnym polu	można od razu zacząć poprawiać
na żywo — dopiero po pierwszej próbie zapisu	czerwień przy pierwszym znaku pustego formularza tylko irytuje; po próbie zapisu użytkownik widzi, jak błędy znikają podczas poprawiania

TEORIA

Typowe reguły

Dane	Jak sprawdzić
tekst wymagany	`string.IsNullOrWhiteSpace(pole.Text)`; „imię i nazwisko” — co najmniej dwa słowa po `Split(' ', StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries)`
liczba w zakresie	`int.TryParse(…, out int x) && x >= min && x <= max`
e-mail (prosto)	dokładnie jedno `@`, nie na początku; po nim kropka, ale nie zaraz po `@` i nie na końcu
telefon, kod pocztowy	usuń spacje i myślniki (`Replace`), sprawdź długość i `char.IsDigit` dla każdego znaku
wybór z listy	`SelectedIndex != -1`
przyciski opcji bez wyboru domyślnego	czy któryś ma `IsChecked == true`
zgoda wymagana	`IsChecked == true`
hasła	długość, rodzaje znaków, zgodność dwóch pól (lekcja 18)

Sprawdzanie e-maila „na sto procent” jest bardzo trudne — na egzaminie i w większości programów wystarczą proste reguły z tabeli. Ostatecznym sprawdzeniem jest i tak wysłanie wiadomości z linkiem potwierdzającym.

TEORIA

Data i wiek

Datę wpisaną w polu zamienisz tak jak liczbę: DateTime.TryParse. Przy polskich ustawieniach Windows rozumie zapis 12.05.2012, a odrzuca np. 31.02.2012. Wiek liczysz z różnicy lat, poprawionej o jeden, jeśli urodziny w tym roku jeszcze nie minęły:

MainWindow.xaml.cs

if (!DateTime.TryParse(Data.Text, out DateTime urodziny) || urodziny > DateTime.Today)
{
    // zła data albo data z przyszłości
}
else
{
    int wiek = DateTime.Today.Year - urodziny.Year;
    if (urodziny.AddYears(wiek) > DateTime.Today)
    {
        wiek--;          // urodziny w tym roku jeszcze przed nami
    }
}

Przykład: dziś 08.10.2026, urodziny 20.11.2010. Różnica lat to 16, ale 20.11.2026 jest po dzisiejszej dacie, więc wiek to 15. Wygodny wybór daty z kalendarza poznasz w lekcji 32.

TEORIA

Wyróżnianie błędów

Każda kontrolka formularza dziedziczy po klasie Control, więc ma BorderBrush (kolor ramki), Foreground i ToolTip (lekcja 05). Metoda pomocnicza z parametrem typu Control obsłuży więc pole tekstowe, listę rozwijaną i pole hasła:

MainWindow.xaml.cs

private void Oznacz(Label opis, Control pole, string komunikat)
{
    opis.Foreground = Brushes.Red;     // czerwony opis pola
    pole.BorderBrush = Brushes.Red;    // czerwona ramka
    pole.ToolTip = komunikat;          // dymek po najechaniu myszą
}

private void OznaczOk(Label opis, Control pole)
{
    opis.Foreground = Brushes.Black;
    pole.ClearValue(Control.BorderBrushProperty);   // przywraca domyślną ramkę
    pole.ToolTip = null;
}

Dlaczego ClearValue, a nie BorderBrush = Brushes.Gray? Domyślna ramka pola ma określony odcień i zmienia kolor po najechaniu myszą i po kliknięciu. Wpisanie koloru na stałe wyłączyłoby to zachowanie. ClearValue usuwa nasze ustawienie i kontrolka wraca do wyglądu domyślnego. Nazwa Control.BorderBrushProperty oznacza „właściwość BorderBrush” — więcej o takich właściwościach w bloku o wyglądzie.

TEORIA

Szkielet metody `Sprawdz`

MainWindow.xaml.cs

private string bledy = "";
private Control? pierwszyBlad = null;

private bool Sprawdz()
{
    bledy = "";
    pierwszyBlad = null;

    if (/* pole 1 złe */) Oznacz(Opis1, Pole1, "…"); else OznaczOk(Opis1, Pole1);
    if (/* pole 2 złe */) Oznacz(Opis2, Pole2, "…"); else OznaczOk(Opis2, Pole2);
    // … każde pole: albo Oznacz, albo OznaczOk — nigdy return w środku

    return bledy == "";
}

private void Zapisz_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
    if (!Sprawdz())
    {
        pierwszyBlad?.Focus();      // ?. — wywołaj tylko, gdy nie jest null
        return;
    }
    // dane są poprawne — zapis
}

Najważniejsze: w Sprawdz nie ma return po pierwszym błędzie. Każde pole dostaje swoją ocenę, a Oznacz dopisuje komunikat do wspólnej listy i zapamiętuje pierwsze błędne pole. Operator ?. wywołuje metodę tylko wtedy, gdy zmienna nie jest null.

PRZYKŁAD

Zapisy na obóz żeglarski

Formularz zgłoszenia na obóz dla osób w wieku 10–19 lat. Po kliknięciu Zapisz program sprawdza wszystkie pola, zaznacza błędne na czerwono, wypisuje listę błędów nad formularzem i ustawia kursor w pierwszym złym polu. Od tej chwili formularz sprawdza się na żywo — błędy znikają w trakcie poprawiania. Zgoda rodzica jest wymagana tylko dla niepełnoletnich.

Zapisy na obóz żeglarski–□✕

Popraw formularz:
• Numer telefonu musi mieć 9 cyfr.
• Brak zgody rodzica na wyjazd.

Imię i nazwisko:

Kuba Lis

Data urodzenia:

14.03.2011

dd.mm.rrrr

E-mail rodzica:

anna.lis@poczta.pl

Telefon rodzica:

601 22 33

Turnus:

II turnus: 10.07–19.07▾

Rodzic wyraża zgodę na wyjazd (wymagane dla niepełnoletnich)

Akceptuję regulamin obozu

Wyczyść

Zapisz

po kliknięciu „Zapisz” — dwa błędy, kursor w polu telefonu

MainWindow.xaml — pełny plik

<Window x:Class="Lekcja22.MainWindow"
        xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
        xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
        Title="Zapisy na obóz żeglarski" SizeToContent="Height" Width="520"
        ResizeMode="CanMinimize" WindowStartupLocation="CenterScreen">

    <StackPanel Margin="15">
        <!-- podsumowanie błędów: ukryte, dopóki formularz jest poprawny -->
        <Border x:Name="Podsumowanie" Background="#FFFDECEA" BorderBrush="IndianRed"
                BorderThickness="1" CornerRadius="4" Padding="10" Margin="0,0,0,10"
                Visibility="Collapsed">
            <TextBlock x:Name="ListaBledow" Foreground="DarkRed" TextWrapping="Wrap"/>
        </Border>

        <Grid>
            <Grid.ColumnDefinitions>
                <ColumnDefinition Width="Auto"/>
                <ColumnDefinition Width="*"/>
            </Grid.ColumnDefinitions>
            <Grid.RowDefinitions>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
                <RowDefinition Height="Auto"/>
            </Grid.RowDefinitions>

            <Label x:Name="OpisImie" Grid.Row="0" Content="_Imię i nazwisko:"
                   Target="{Binding ElementName=Imie}"/>
            <TextBox x:Name="Imie" Grid.Row="0" Grid.Column="1" Margin="0,4"
                     MaxLength="50" TextChanged="Pole_Zmiana"/>

            <Label x:Name="OpisData" Grid.Row="1" Content="_Data urodzenia:"
                   Target="{Binding ElementName=Data}"/>
            <StackPanel Grid.Row="1" Grid.Column="1" Orientation="Horizontal">
                <TextBox x:Name="Data" Width="100" Margin="0,4" MaxLength="10"
                         TextChanged="Pole_Zmiana"/>
                <TextBlock Text="dd.mm.rrrr" Foreground="Gray" Margin="8,0,0,0"
                           VerticalAlignment="Center"/>
            </StackPanel>

            <Label x:Name="OpisEmail" Grid.Row="2" Content="_E-mail rodzica:"
                   Target="{Binding ElementName=Email}"/>
            <TextBox x:Name="Email" Grid.Row="2" Grid.Column="1" Margin="0,4"
                     MaxLength="60" TextChanged="Pole_Zmiana"/>

            <Label x:Name="OpisTelefon" Grid.Row="3" Content="_Telefon rodzica:"
                   Target="{Binding ElementName=Telefon}"/>
            <TextBox x:Name="Telefon" Grid.Row="3" Grid.Column="1" Margin="0,4"
                     Width="140" HorizontalAlignment="Left" MaxLength="15"
                     TextChanged="Pole_Zmiana"/>

            <Label x:Name="OpisTurnus" Grid.Row="4" Content="T_urnus:"
                   Target="{Binding ElementName=Turnus}"/>
            <ComboBox x:Name="Turnus" Grid.Row="4" Grid.Column="1" Margin="0,4"
                      SelectionChanged="Turnus_SelectionChanged">
                <ComboBoxItem Content="I turnus: 29.06–08.07"/>
                <ComboBoxItem Content="II turnus: 10.07–19.07"/>
                <ComboBoxItem Content="III turnus: 03.08–12.08"/>
            </ComboBox>

            <StackPanel Grid.Row="5" Grid.Column="1" Margin="0,6,0,0">
                <CheckBox x:Name="ZgodaRodzica" Margin="0,3"
                          Content="Rodzic wyraża zgodę na wyjazd (wymagane dla niepełnoletnich)"
                          Checked="Zgoda_Zmiana" Unchecked="Zgoda_Zmiana"/>
                <CheckBox x:Name="Regulamin" Content="Akceptuję regulamin obozu" Margin="0,3"
                          Checked="Zgoda_Zmiana" Unchecked="Zgoda_Zmiana"/>
            </StackPanel>
        </Grid>

        <StackPanel Orientation="Horizontal" HorizontalAlignment="Right" Margin="0,12,0,0">
            <Button Content="Wy_czyść" Width="90" Height="30" Margin="0,0,8,0" Click="Wyczysc_Click"/>
            <Button Content="Zapisz" Width="90" Height="30" IsDefault="True" Click="Zapisz_Click"/>
        </StackPanel>
    </StackPanel>
</Window>

MainWindow.xaml.cs — pełny plik

using System.Windows;
using System.Windows.Controls;
using System.Windows.Media;

namespace Lekcja22;

public partial class MainWindow : Window
{
    private bool probowanoZapisac = false;   // po pierwszej próbie sprawdzamy na żywo
    private string bledy = "";               // lista komunikatów, linia po linii
    private Control? pierwszyBlad = null;    // tu wróci kursor

    public MainWindow()
    {
        InitializeComponent();
    }

    private void Zapisz_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
    {
        probowanoZapisac = true;

        if (!Sprawdz())
        {
            pierwszyBlad?.Focus();
            return;
        }

        MessageBox.Show($"Zapisano: {Imie.Text.Trim()}\n{Turnus.Text}\n" +
                        $"Potwierdzenie wyślemy na adres {Email.Text.Trim()}.",
                        "Zapisy", MessageBoxButton.OK, MessageBoxImage.Information);
        Wyczysc();
    }

    private void Wyczysc_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
    {
        Wyczysc();
    }

    // Zmiany w polach: sprawdzamy na żywo dopiero po pierwszej próbie zapisu
    private void Pole_Zmiana(object sender, TextChangedEventArgs e)
    {
        if (probowanoZapisac) Sprawdz();
    }

    private void Turnus_SelectionChanged(object sender, SelectionChangedEventArgs e)
    {
        if (probowanoZapisac) Sprawdz();
    }

    private void Zgoda_Zmiana(object sender, RoutedEventArgs e)
    {
        if (probowanoZapisac) Sprawdz();
    }

    // Sprawdza WSZYSTKIE pola i zaznacza błędne. Zwraca true, gdy formularz jest poprawny.
    private bool Sprawdz()
    {
        bledy = "";
        pierwszyBlad = null;

        // 1. Imię i nazwisko: co najmniej dwa słowa
        string imie = Imie.Text.Trim();
        if (imie.Split(' ', StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries).Length < 2)
            Oznacz(OpisImie, Imie, "Podaj imię i nazwisko uczestnika.");
        else
            OznaczOk(OpisImie, Imie);

        // 2. Data urodzenia: poprawna data, wiek 10–19 lat w dniu dzisiejszym
        int wiek = -1;
        if (!DateTime.TryParse(Data.Text, out DateTime urodziny) || urodziny > DateTime.Today)
        {
            Oznacz(OpisData, Data, "Wpisz poprawną datę urodzenia (dd.mm.rrrr).");
        }
        else
        {
            wiek = DateTime.Today.Year - urodziny.Year;
            if (urodziny.AddYears(wiek) > DateTime.Today)
            {
                wiek--;                              // urodziny w tym roku jeszcze nie minęły
            }

            if (wiek < 10 || wiek > 19)
                Oznacz(OpisData, Data, $"Obóz jest dla osób w wieku 10–19 lat (uczestnik ma {wiek}).");
            else
                OznaczOk(OpisData, Data);
        }

        // 3. E-mail: jeden znak @, przed nim coś, po nim kropka
        string email = Email.Text.Trim();
        int malpa = email.IndexOf('@');
        bool emailOk = malpa > 0 && malpa == email.LastIndexOf('@')
                       && email.IndexOf('.', malpa) > malpa + 1 && !email.EndsWith('.');
        if (!emailOk)
            Oznacz(OpisEmail, Email, "Adres e-mail jest niepoprawny.");
        else
            OznaczOk(OpisEmail, Email);

        // 4. Telefon: 9 cyfr, spacje i myślniki dozwolone
        string cyfry = Telefon.Text.Replace(" ", "").Replace("-", "");
        bool telefonOk = cyfry.Length == 9;
        foreach (char z in cyfry)
        {
            if (!char.IsDigit(z)) telefonOk = false;
        }
        if (!telefonOk)
            Oznacz(OpisTelefon, Telefon, "Numer telefonu musi mieć 9 cyfr.");
        else
            OznaczOk(OpisTelefon, Telefon);

        // 5. Turnus
        if (Turnus.SelectedIndex == -1)
            Oznacz(OpisTurnus, Turnus, "Wybierz turnus.");
        else
            OznaczOk(OpisTurnus, Turnus);

        // 6. Zgody — zgoda rodzica tylko dla niepełnoletnich
        if (wiek >= 0 && wiek < 18 && ZgodaRodzica.IsChecked != true)
            OznaczPole(ZgodaRodzica, "Brak zgody rodzica na wyjazd.");
        else
            ZgodaRodzica.Foreground = Brushes.Black;

        if (Regulamin.IsChecked != true)
            OznaczPole(Regulamin, "Zaakceptuj regulamin obozu.");
        else
            Regulamin.Foreground = Brushes.Black;

        // podsumowanie nad formularzem
        ListaBledow.Text = "Popraw formularz:\n" + bledy.TrimEnd();
        Podsumowanie.Visibility = bledy == "" ? Visibility.Collapsed : Visibility.Visible;

        return bledy == "";
    }

    // Zaznacza błędne pole: czerwony opis, czerwona ramka, dymek z komunikatem
    private void Oznacz(Label opis, Control pole, string komunikat)
    {
        opis.Foreground = Brushes.Red;
        pole.BorderBrush = Brushes.Red;
        pole.ToolTip = komunikat;
        DodajBlad(pole, komunikat);
    }

    private void OznaczPole(CheckBox pole, string komunikat)
    {
        pole.Foreground = Brushes.Red;
        DodajBlad(pole, komunikat);
    }

    private void DodajBlad(Control pole, string komunikat)
    {
        bledy += "• " + komunikat + "\n";
        if (pierwszyBlad == null)
        {
            pierwszyBlad = pole;
        }
    }

    // Przywraca wygląd poprawnego pola
    private void OznaczOk(Label opis, Control pole)
    {
        opis.Foreground = Brushes.Black;
        pole.ClearValue(Control.BorderBrushProperty);   // domyślna ramka
        pole.ToolTip = null;
    }

    private void Wyczysc()
    {
        probowanoZapisac = false;     // czyszczenie pól nie uruchomi sprawdzania

        Imie.Clear();
        Data.Clear();
        Email.Clear();
        Telefon.Clear();
        Turnus.SelectedIndex = -1;
        ZgodaRodzica.IsChecked = false;
        Regulamin.IsChecked = false;

        OznaczOk(OpisImie, Imie);
        OznaczOk(OpisData, Data);
        OznaczOk(OpisEmail, Email);
        OznaczOk(OpisTelefon, Telefon);
        OznaczOk(OpisTurnus, Turnus);
        ZgodaRodzica.Foreground = Brushes.Black;
        Regulamin.Foreground = Brushes.Black;
        Podsumowanie.Visibility = Visibility.Collapsed;

        Imie.Focus();
    }
}

Co dzieje się po kolei

Ramka Podsumowanie nad formularzem jest ukryta (Collapsed), dopóki są błędy do pokazania. Okno ma SizeToContent="Height", więc rośnie, gdy ramka się pojawia.
Etykiety mają nazwy (OpisImie, OpisData…) — kod zmienia ich kolor.
Pole probowanoZapisac decyduje, czy sprawdzać na żywo. Zdarzenia zmian (TextChanged, SelectionChanged, Checked) wywołują Sprawdz dopiero po pierwszej próbie zapisu.
Sprawdz ocenia każde pole i wywołuje Oznacz albo OznaczOk. Oznacz dopisuje komunikat do bledy i zapamiętuje pierwsze błędne pole.
Data urodzenia daje wiek — a od wieku zależy, czy wymagana jest zgoda rodzica. Gdy data jest zła, wiek zostaje −1 i warunek zgody nie jest sprawdzany (błąd daty i tak jest na liście).
Telefon może zawierać spacje i myślniki — Replace usuwa je przed liczeniem cyfr.
Pola wyboru nie mają etykiety, więc OznaczPole zmienia kolor ich własnego opisu.
Wyczysc najpierw wyłącza sprawdzanie na żywo, a dopiero potem czyści pola — inaczej każde czyszczenie zapalałoby czerwone ramki.

Sprawdź trzy rzeczy

Kliknij Zapisz przy pustym formularzu, a potem wypełniaj pola po kolei. Komunikaty znikają z listy jeden po drugim.
Wpisz datę urodzenia osoby 18-letniej. Błąd „Brak zgody rodzica” zniknie, choć pole zgody jest puste.
Zamień w OznaczOk linię z ClearValue na pole.BorderBrush = Brushes.Gray;. Najedź myszą na poprawione pole — ramka przestała się podświetlać.

ELEMENTY WBUDOWANE

Zestawienie elementów

Element	Typ	Co robi
`Control.BorderBrush`	pędzel	Kolor ramki pola, listy, pola hasła.
`ToolTip`	`object?`	Dymek po najechaniu myszą; `null` usuwa dymek.
`ClearValue(Control.BorderBrushProperty)`	metoda	Przywraca domyślną wartość właściwości.
`DateTime.TryParse(s, out DateTime d)`	`bool`	Tekst → data bez ryzyka wyjątku.
`DateTime.Today`	`DateTime`	Dzisiejsza data (bez godziny).
`AddYears(n)`	`DateTime`	Data przesunięta o `n` lat.
`Replace(" ", "")`	`string`	Usuwa wszystkie spacje.
`EndsWith('.')`	`bool`	Czy napis kończy się znakiem.
`obiekt?.Metoda()`	operator	Wywołaj, gdy obiekt nie jest `null`.

CZĘSTE BŁĘDY

Zanim utkniesz

Zapis	Problem
`return` po pierwszym błędzie w `Sprawdz`	Pozostałe pola nie są oceniane — stare czerwone ramki zostają albo nowe się nie pojawiają.
tylko `Oznacz`, bez `OznaczOk`	Poprawione pole zostaje czerwone.
sprawdzanie na żywo od startu	Pusty formularz od razu świeci na czerwono.
`Wyczysc` czyści pola przy włączonym sprawdzaniu na żywo	Każde czyszczenie zapala błędy.
`DateTime.Parse(Data.Text)`	`FormatException` przy złej dacie. Użyj `TryParse`.
wiek = rok bieżący − rok urodzenia	Przez część roku wynik jest o 1 za duży.
komunikat „Błąd w formularzu”	Użytkownik nie wie, co poprawić. Nazwij pole i regułę.

ZADANIA

Zadania

Każde zadanie wykonaj w nowym projekcie Aplikacja WPF. Stosuj zasady z lekcji: wszystkie błędy naraz, czerwone wyróżnienie z dymkiem, kursor w pierwszym błędnym polu, sprawdzanie na żywo po pierwszej próbie. Wskazówkę otwórz dopiero wtedy, gdy utkniesz.

ZAD 1Formularz kontaktowy★☆☆

Formularz „Napisz do sekretariatu”: imię, e-mail, temat (lista: rekrutacja, legitymacja, zaświadczenie, inne), treść (wielowierszowa, 20–500 znaków, licznik pod spodem). Wyślij sprawdza wszystkie pola i pokazuje podsumowanie błędów w czerwonej ramce, a przy poprawnych danych — zieloną ramkę „Wiadomość wysłana” i czyści formularz.

pokaż wskazówkę

Skopiuj z przykładu metody Oznacz, OznaczOk i szkielet Sprawdz.
Jedna ramka może być zielona albo czerwona — zmieniasz jej Background, BorderBrush i tekst.

ZAD 2Adres z podpowiedzią na żywo★☆☆

Pola: ulica, numer domu, kod pocztowy, miejscowość. Kod pocztowy sprawdza się przy każdym znaku: niepełny kod ma zwykłą ramkę, poprawny NN-NNN — zieloną, a błędny (litera, zła pozycja myślnika, za długi) — czerwoną z dymkiem. Gdy użytkownik wpisze 5 cyfr bez myślnika („84300”), program sam wstawia myślnik. Przycisk Zapisz sprawdza wszystkie pola.

pokaż wskazówkę

Po wstawieniu myślnika z kodu ustaw kursor na końcu: CaretIndex = Text.Length. Zmiana Text wywoła TextChanged drugi raz — upewnij się, że nie wpadniesz w pętlę.

ZAD 3Ewidencja sprzętu w pracowni★★☆

Formularz dodawania sprzętu: numer inwentarzowy w formacie ZSMI/2026/0123 (rok 2000–bieżący, numer czterocyfrowy), nazwa, kategoria (lista), data zakupu (nie z przyszłości, a jej rok musi zgadzać się z rokiem w numerze inwentarzowym), cena (0,01–50 000 zł, z groszami), sala (lista). Poprawny sprzęt trafia do listy pod formularzem jako „ZSMI/2026/0123 — Monitor Dell (s. 204)”, a numer inwentarzowy nie może się powtórzyć.

pokaż wskazówkę

Numer podziel Split('/'): muszą wyjść 3 części, pierwsza to „ZSMI”, druga i trzecia — liczby o właściwej długości.
Reguła łącząca dwa pola (rok w numerze i rok zakupu) oznacza na czerwono oba pola.

ZAD 4Wyjazd grupowy★★☆

Zamówienie przejazdu autokarem: nazwa grupy, liczba uczestników (1–50), liczba opiekunów, data wyjazdu (od jutra do roku naprzód), godzina wyjazdu (GG:MM, 5:00–22:00), pole wyboru Wyjazd zagraniczny. Reguły zależne: na każdych rozpoczętych 15 uczestników co najmniej jeden opiekun; przy wyjeździe zagranicznym wymagane pole Numer polisy (pojawia się dopiero po zaznaczeniu opcji). Błędy reguł zależnych pokaż przy obu polach, których dotyczą.

pokaż wskazówkę

Godzinę sprawdzisz przez TimeSpan.TryParse i porównanie z new TimeSpan(5, 0, 0).
Ukryte pole polisy nie powinno blokować zapisu, gdy wyjazd jest krajowy.

ZAD 5Sprawdzanie numeru ISBN★★☆

Biblioteka szkolna przyjmuje książki z darów. Formularz: tytuł, autor, ISBN-13 (z myślnikami lub bez), rok wydania. Numer ISBN-13 ma 13 cyfr, a ostatnia jest cyfrą kontrolną: cyfry na pozycjach nieparzystych mnożymy przez 1, na parzystych przez 3, sumujemy pierwsze 12 iloczynów, a cyfra kontrolna to (10 − suma % 10) % 10. Przy złej cyfrze kontrolnej komunikat podaje, jaka powinna być. Przykład poprawnego numeru: 978-83-246-7768-9.

pokaż wskazówkę

Cyfrę ze znaku zamienisz przez znak - '0' — znaki cyfr leżą w tablicy kodów po kolei.
Pozycja pierwsza to indeks 0, więc mnożnik 1 dla indeksów parzystych.

ZAD 6Rekrutacja do szkoły★★★

Formularz rekrutacyjny kandydata: imię, nazwisko, PESEL, data urodzenia, płeć (przyciski opcji), kierunek pierwszego i drugiego wyboru (dwie listy — nie mogą być takie same), e-mail i telefon rodzica, zgoda na przetwarzanie danych. PESEL sprawdź tak jak urzędy: 11 cyfr, poprawna cyfra kontrolna (wagi 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3), data urodzenia zapisana w PESEL zgodna z datą w formularzu (dla urodzonych w latach 2000–2099 do miesiąca dodaje się 20) i płeć zgodna z przedostatnią cyfrą (parzysta — kobieta). Pracuj na wymyślonych numerach PESEL, nie na prawdziwych danych.

pokaż wskazówkę

Cyfra kontrolna: (10 − suma % 10) % 10, gdzie suma to iloczyny pierwszych 10 cyfr przez wagi.
Rok z PESEL: dwie pierwsze cyfry; miesiąc 21–32 oznacza lata 2000. i trzeba odjąć 20.
Reguła PESEL ↔ data ↔ płeć dotyczy trzech pól — oznacz wszystkie, których dotyczy niezgodność.

PODSUMOWANIE

Co trzeba zapamiętać

Sprawdzaj wszystkie pola naraz — w metodzie Sprawdz nie ma return po pierwszym błędzie.
Każde pole dostaje albo Oznacz (czerwony opis, ramka, dymek), albo OznaczOk (ClearValue).
Podsumowanie błędów nad formularzem + kursor w pierwszym błędnym polu.
Na żywo sprawdzaj dopiero po pierwszej próbie zapisu.
DateTime.TryParse do dat; wiek liczony z poprawką na urodziny w bieżącym roku.
Komunikat mówi, co poprawić, a nie tylko, że jest błąd.

Dokumentacja: Microsoft Learn — DateTime.TryParse.

Walidacja formularza

Czego się dziś nauczysz

Kiedy i jak sprawdzać

Typowe reguły

Data i wiek

Wyróżnianie błędów

Szkielet metody Sprawdz

Zapisy na obóz żeglarski

Co dzieje się po kolei

Zestawienie elementów

Zanim utkniesz

Zadania

Co trzeba zapamiętać

Szkielet metody `Sprawdz`