Daty i czas — DateTime, TimeSpan i DateOnly

class Wypozyczenie
{
    public string Tytul { get; set; } = "";
    public string Data { get; set; } = "";       // "12.05.2026"
}

DateTime data = new DateTime(2026, 4, 20);
DateTime termin = data.AddDays(30);               // 20.05.2026 - sam liczy miesiace

Console.WriteLine(termin);
Console.WriteLine(termin.DayOfWeek);              // Wednesday
Console.WriteLine((termin - data).Days);          // 30
Console.WriteLine(DateTime.IsLeapYear(2026));     // False

// DateTime zla = new DateTime(2026, 2, 30);      // WYJATEK - nie ma 30 lutego

DateTime teraz = DateTime.Now;                        // data i godzina z zegara
DateTime dzis = DateTime.Today;                       // dzisiejsza data, godzina 00:00
DateTime terazUtc = DateTime.UtcNow;                  // czas uniwersalny (bez polskiej strefy)

DateTime dzienSlubu = new DateTime(2026, 5, 12);              // 12.05.2026 00:00
DateTime spotkanie = new DateTime(2026, 5, 12, 14, 30, 0);    // 12.05.2026 14:30:00

Console.WriteLine(DateTime.MinValue);     // 01.01.0001 00:00:00
Console.WriteLine(DateTime.MaxValue);     // 31.12.9999 23:59:59

DateTime d = new DateTime(2026, 5, 12, 14, 30, 45);

Console.WriteLine(d.Year);          // 2026
Console.WriteLine(d.Month);         // 5
Console.WriteLine(d.Day);           // 12
Console.WriteLine(d.Hour);          // 14
Console.WriteLine(d.Minute);        // 30
Console.WriteLine(d.Second);        // 45

Console.WriteLine(d.DayOfWeek);     // Tuesday - typ wyliczeniowy (lekcja 49)
Console.WriteLine(d.DayOfYear);     // 132 - ktory to dzien roku
Console.WriteLine(d.Date);          // 12.05.2026 00:00:00 - sama data
Console.WriteLine(d.TimeOfDay);     // 14:30:45 - sama godzina jako TimeSpan

static bool CzyWeekend(DateTime d)
{
    return d.DayOfWeek == DayOfWeek.Saturday || d.DayOfWeek == DayOfWeek.Sunday;
}

static string Plan(DateTime d)
{
    return d.DayOfWeek switch
    {
        DayOfWeek.Monday    => "8 lekcji, pracownia 12",
        DayOfWeek.Friday    => "6 lekcji, krotszy dzien",
        DayOfWeek.Saturday  => "wolne",
        DayOfWeek.Sunday    => "wolne",
        _                   => "zwykly dzien"
    };
}

Console.WriteLine(DateTime.DaysInMonth(2026, 2));    // 28
Console.WriteLine(DateTime.DaysInMonth(2024, 2));    // 29
Console.WriteLine(DateTime.IsLeapYear(2026));        // False
Console.WriteLine(DateTime.IsLeapYear(2024));        // True

// ostatni dzien biezacego miesiaca:
DateTime dzis = new DateTime(2026, 5, 12);
DateTime ostatni = new DateTime(dzis.Year, dzis.Month,
                                DateTime.DaysInMonth(dzis.Year, dzis.Month));
Console.WriteLine(ostatni);          // 31.05.2026 00:00:00

DateTime data = new DateTime(2026, 4, 20);

data.AddDays(30);                 // wynik wyrzucony - data sie NIE ZMIENILA
Console.WriteLine(data);          // 20.04.2026

data = data.AddDays(30);          // tak jest dobrze
Console.WriteLine(data);          // 20.05.2026

DateTime start = new DateTime(2026, 5, 12, 8, 0, 0);

Console.WriteLine(start.AddDays(30));       // 11.06.2026 08:00
Console.WriteLine(start.AddDays(-7));       // 05.05.2026 08:00  - w przeszlosc
Console.WriteLine(start.AddHours(2.5));     // 12.05.2026 10:30  - takze ulamki
Console.WriteLine(start.AddMinutes(45));    // 12.05.2026 08:45
Console.WriteLine(start.AddMonths(3));      // 12.08.2026 08:00
Console.WriteLine(start.AddYears(1));       // 12.05.2027 08:00

DateTime wypozyczono = new DateTime(2026, 3, 10);
DateTime dzis = new DateTime(2026, 5, 12);

TimeSpan minelo = dzis - wypozyczono;

Console.WriteLine(minelo.Days);           // 63 - pelne dni
Console.WriteLine(minelo.TotalDays);      // 63 - to samo, ale jako double
Console.WriteLine(minelo.TotalHours);     // 1512
Console.WriteLine(minelo);                // 63.00:00:00

TimeSpan t = new TimeSpan(2, 5, 30, 0);     // 2 dni, 5 godzin, 30 minut

Console.WriteLine(t.Days);          // 2    - CZESC dniowa
Console.WriteLine(t.Hours);         // 5    - CZESC godzinowa (0-23)
Console.WriteLine(t.Minutes);       // 30   - CZESC minutowa (0-59)

Console.WriteLine(t.TotalDays);     // 2,229...  - CALOSC w dniach
Console.WriteLine(t.TotalHours);    // 53,5      - CALOSC w godzinach
Console.WriteLine(t.TotalMinutes);  // 3210      - CALOSC w minutach

TimeSpan lekcja = TimeSpan.FromMinutes(45);
TimeSpan przerwa = TimeSpan.FromMinutes(10);
TimeSpan dluga = TimeSpan.FromHours(1.5);
TimeSpan tydzien = TimeSpan.FromDays(7);

TimeSpan blok = lekcja + lekcja + przerwa;      // odstepy wolno dodawac
Console.WriteLine(blok.TotalMinutes);           // 100

DateTime poczatek = new DateTime(2026, 5, 12, 8, 0, 0);
DateTime koniec = poczatek + blok;              // data + odstep = data

Console.WriteLine($"{poczatek:HH:mm} - {koniec:HH:mm}");   // 08:00 - 09:40

DateTime a = new DateTime(2026, 5, 12);
DateTime b = new DateTime(2026, 4, 9);

Console.WriteLine(a > b);            // True - operatory dzialaja
Console.WriteLine(a == b);           // False
Console.WriteLine(a.CompareTo(b));   // 1 - jak w lekcji 51

List<DateTime> terminy = new List<DateTime>
{
    new DateTime(2026, 5, 20),
    new DateTime(2026, 4, 9),
    new DateTime(2026, 5, 18)
};

terminy.Sort();                      // DateTime spelnia IComparable (lekcja 48)

foreach (DateTime t in terminy)
{
    Console.WriteLine(t.ToString("dd.MM.yyyy"));
}

using System.Globalization;

CultureInfo pl = new CultureInfo("pl-PL");
DateTime d = new DateTime(2026, 5, 12, 14, 30, 0);

Console.WriteLine(d.ToString("d", pl));      // 12.05.2026       - krotka data
Console.WriteLine(d.ToString("D", pl));      // 12 maja 2026     - dluga data
Console.WriteLine(d.ToString("t", pl));      // 14:30            - krotka godzina
Console.WriteLine(d.ToString("T", pl));      // 14:30:00         - dluga godzina
Console.WriteLine(d.ToString("g", pl));      // 12.05.2026 14:30
Console.WriteLine(d.ToString("G", pl));      // 12.05.2026 14:30:00
Console.WriteLine(d.ToString("s"));          // 2026-05-12T14:30:00       - sortowalny
Console.WriteLine(d.ToString("o"));          // 2026-05-12T14:30:00.0000000

Console.WriteLine(d.ToString("dd.MM.yyyy"));                 // 12.05.2026
Console.WriteLine(d.ToString("yyyy-MM-dd"));                 // 2026-05-12
Console.WriteLine(d.ToString("HH:mm"));                      // 14:30
Console.WriteLine(d.ToString("dd.MM.yyyy HH:mm"));           // 12.05.2026 14:30
Console.WriteLine(d.ToString("dddd, d MMMM yyyy", pl));      // wtorek, 12 maja 2026
Console.WriteLine(d.ToString("MMM", pl));                    // maj

// to samo w interpolacji - krocej:
Console.WriteLine($"{d:dd.MM.yyyy}");
Console.WriteLine($"Spotkanie {d:dd.MM} o {d:HH:mm}");

using System.Globalization;

CultureInfo pl = new CultureInfo("pl-PL");
string[] teksty = { "2026-05-12", "12.05.2026", "31.02.2026", "wczoraj", "" };

foreach (string t in teksty)
{
    if (DateTime.TryParse(t, pl, DateTimeStyles.None, out DateTime d))
    {
        Console.WriteLine($"  {t,-12} -> {d:yyyy-MM-dd}");
    }
    else
    {
        Console.WriteLine($"  {t,-12} -> nie rozpoznano");
    }
}

string tekst = "03/04/2026";

DateTime.TryParseExact(tekst, "dd/MM/yyyy", CultureInfo.InvariantCulture,
                       DateTimeStyles.None, out DateTime poEuropejsku);

DateTime.TryParseExact(tekst, "MM/dd/yyyy", CultureInfo.InvariantCulture,
                       DateTimeStyles.None, out DateTime poAmerykansku);

Console.WriteLine($"jako dd/MM: {poEuropejsku:yyyy-MM-dd}");    // 2026-04-03 - 3 kwietnia
Console.WriteLine($"jako MM/dd: {poAmerykansku:yyyy-MM-dd}");   // 2026-03-04 - 4 marca

string zPliku = "2026-05-12";

if (DateTime.TryParseExact(zPliku, "yyyy-MM-dd", CultureInfo.InvariantCulture,
                           DateTimeStyles.None, out DateTime data))
{
    Console.WriteLine($"wczytano: {data:dd.MM.yyyy}");
}
else
{
    Console.WriteLine("zly format daty w pliku");
}

// kilka dopuszczalnych formatow naraz:
string[] formaty = { "yyyy-MM-dd", "dd.MM.yyyy", "d.M.yyyy" };

if (DateTime.TryParseExact("12.5.2026", formaty, CultureInfo.InvariantCulture,
                           DateTimeStyles.None, out DateTime druga))
{
    Console.WriteLine($"wczytano: {druga:dd.MM.yyyy}");
}

DateOnly urodziny = new DateOnly(2008, 9, 23);        // tylko data
TimeOnly dzwonek = new TimeOnly(8, 0);                // tylko godzina

Console.WriteLine(urodziny);                 // 23.09.2008
Console.WriteLine(dzwonek);                  // 08:00

DateOnly dzis = DateOnly.FromDateTime(DateTime.Now);
TimeOnly teraz = TimeOnly.FromDateTime(DateTime.Now);

Console.WriteLine(urodziny.AddYears(18));    // 23.09.2026
Console.WriteLine(dzwonek.AddMinutes(45));   // 08:45

DateOnly urodziny = new DateOnly(2008, 9, 23);
DateOnly dzis = new DateOnly(2026, 5, 12);

int dni = dzis.DayNumber - urodziny.DayNumber;
Console.WriteLine($"zyje {dni} dni");         // 6440

// wiek w pelnych latach - uwaga, to nie jest zwykle odejmowanie lat:
int lat = dzis.Year - urodziny.Year;

if (dzis < urodziny.AddYears(lat))            // urodziny w tym roku jeszcze nie byly
{
    lat--;
}

Console.WriteLine($"ma {lat} lat");           // 17

Console.WriteLine(DateTime.Now.Kind);                       // Local
Console.WriteLine(DateTime.UtcNow.Kind);                    // Utc
Console.WriteLine(new DateTime(2026, 5, 12).Kind);          // Unspecified  <- uwaga

DateTime lokalnie = DateTime.Now;
DateTime uniwersalnie = lokalnie.ToUniversalTime();         // w Polsce -1 h (zima) lub -2 h (lato)
DateTime znowuLokalnie = uniwersalnie.ToLocalTime();

Console.WriteLine(TimeZoneInfo.Local.StandardName);         // nazwa strefy tego komputera

// Program.cs - pelny plik
using System.Globalization;

CultureInfo pl = new CultureInfo("pl-PL");

// Data "dzisiejsza" jest ustalona na stale, zeby wynik programu byl
// powtarzalny. W prawdziwym programie bylby tu DateTime.Today.
DateTime dzisiaj = new DateTime(2026, 5, 12);
decimal karaZaDzien = 0.20m;

Console.WriteLine("=== 1. co wiemy o dzisiejszej dacie ===");
Console.WriteLine($"  data:           {dzisiaj:dd.MM.yyyy}");
Console.WriteLine($"  slownie:        {dzisiaj.ToString("dddd, d MMMM yyyy", pl)}");
Console.WriteLine($"  dzien roku:     {dzisiaj.DayOfYear}");
Console.WriteLine($"  dni w miesiacu: {DateTime.DaysInMonth(dzisiaj.Year, dzisiaj.Month)}");
Console.WriteLine($"  rok przestepny: {DateTime.IsLeapYear(dzisiaj.Year)}");
Console.WriteLine($"  weekend:        {CzyWeekend(dzisiaj)}");

// ---------- 2. terminy zwrotu ----------
List<Wypozyczenie> wypozyczenia = new List<Wypozyczenie>
{
    new Wypozyczenie("Pan Tadeusz", "Kasia Nowak", new DateTime(2026, 4, 20), 30),
    new Wypozyczenie("Lalka",       "Marek Lis",   new DateTime(2026, 5,  5), 14),
    new Wypozyczenie("Ferdydurke",  "Ala Wrona",   new DateTime(2026, 3, 10), 30),
    new Wypozyczenie("Solaris",     "Piotr Dab",   new DateTime(2026, 5, 11),  7)
};

Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 2. terminy zwrotu (wg daty terminu) ===");

wypozyczenia.Sort(delegate (Wypozyczenie a, Wypozyczenie b)
{
    return a.Termin.CompareTo(b.Termin);
});

decimal sumaKar = 0m;

foreach (Wypozyczenie w in wypozyczenia)
{
    int dni = w.DniDoTerminu(dzisiaj);
    decimal kara = w.Kara(dzisiaj, karaZaDzien);
    sumaKar += kara;

    string stan;

    if (dni < 0)
    {
        stan = $"PO TERMINIE o {-dni} dni, kara {kara:F2} zl";
    }
    else if (dni == 0)
    {
        stan = "zwrot DZISIAJ";
    }
    else
    {
        stan = $"zostalo {dni} dni";
    }

    Console.WriteLine($"  {w.Tytul,-13} {w.Kto,-12} termin {w.Termin:dd.MM.yyyy}  {stan}");
}

Console.WriteLine($"  suma kar: {sumaKar:F2} zl");

// ---------- 3. odstepy czasu ----------
Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 3. plan dnia z TimeSpan ===");

TimeSpan lekcja = TimeSpan.FromMinutes(45);
TimeSpan przerwa = TimeSpan.FromMinutes(10);
DateTime godzina = new DateTime(2026, 5, 12, 8, 0, 0);

for (int nr = 1; nr <= 4; nr++)
{
    DateTime koniec = godzina + lekcja;
    Console.WriteLine($"  lekcja {nr}: {godzina:HH:mm} - {koniec:HH:mm}");
    godzina = koniec + przerwa;
}

TimeSpan calosc = (lekcja + przerwa) * 4 - przerwa;
Console.WriteLine($"  razem: {calosc.TotalMinutes} min = {calosc.Hours} h {calosc.Minutes} min");

// ---------- 4. wiek z DateOnly ----------
Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 4. wiek uczennicy (DateOnly) ===");

DateOnly urodziny = new DateOnly(2008, 9, 23);
DateOnly dzisDate = DateOnly.FromDateTime(dzisiaj);

int dniZycia = dzisDate.DayNumber - urodziny.DayNumber;
int lat = dzisDate.Year - urodziny.Year;

if (dzisDate < urodziny.AddYears(lat))
{
    lat--;
}

Console.WriteLine($"  urodzona:   {urodziny:dd.MM.yyyy}");
Console.WriteLine($"  dni zycia:  {dniZycia}");
Console.WriteLine($"  pelnych lat: {lat}");
Console.WriteLine($"  18 lat skonczy: {urodziny.AddYears(18):dd.MM.yyyy}");

// ---------- 5. formatowanie ----------
Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 5. jedna chwila, siedem zapisow ===");

DateTime chwila = new DateTime(2026, 5, 12, 14, 30, 0);

Console.WriteLine($"  dla czlowieka:  {chwila.ToString("dddd, d MMMM yyyy, HH:mm", pl)}");
Console.WriteLine($"  krotko:         {chwila.ToString("g", pl)}");
Console.WriteLine($"  tylko data:     {chwila:dd.MM.yyyy}");
Console.WriteLine($"  tylko godzina:  {chwila:HH:mm}");
Console.WriteLine($"  do pliku:       {chwila:yyyy-MM-dd}");
Console.WriteLine($"  sortowalnie:    {chwila:s}");
Console.WriteLine($"  blednie (mm):   {chwila:dd.mm.yyyy}");

// ---------- 6. zapis i odczyt z pliku ----------
Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 6. daty w pliku ===");

string folder = Path.Combine(AppContext.BaseDirectory, "dane");
Directory.CreateDirectory(folder);
string plik = Path.Combine(folder, "wypozyczenia.csv");

List<string> doZapisu = new List<string>();

foreach (Wypozyczenie w in wypozyczenia)
{
    doZapisu.Add(w.DoWiersza());
}

File.WriteAllLines(plik, doZapisu);
Console.WriteLine($"  zapisano {doZapisu.Count} wierszy");
Console.WriteLine($"  pierwszy wiersz: {doZapisu[0]}");

int wczytane = 0;
int odrzucone = 0;

foreach (string wiersz in File.ReadAllLines(plik))
{
    string[] pola = wiersz.Split(';');

    if (pola.Length != 4)
    {
        odrzucone++;
        continue;
    }

    if (!DateTime.TryParseExact(pola[2], "yyyy-MM-dd", CultureInfo.InvariantCulture,
                                DateTimeStyles.None, out DateTime data))
    {
        Console.WriteLine($"  zla data w wierszu: {pola[2]}");
        odrzucone++;
        continue;
    }

    if (!int.TryParse(pola[3], out int dniNaZwrot))
    {
        odrzucone++;
        continue;
    }

    wczytane++;
}

Console.WriteLine($"  wczytano {wczytane}, odrzucono {odrzucone}");

// ---------- 7. niezmiennosc ----------
Console.WriteLine();
Console.WriteLine("=== 7. DateTime jest niezmienny ===");

DateTime proba = new DateTime(2026, 4, 20);
proba.AddDays(30);
Console.WriteLine($"  bez przypisania: {proba:dd.MM.yyyy}");

proba = proba.AddDays(30);
Console.WriteLine($"  z przypisaniem:  {proba:dd.MM.yyyy}");

DateTime koniecStycznia = new DateTime(2026, 1, 31);
Console.WriteLine($"  31.01 + 1 miesiac:        {koniecStycznia.AddMonths(1):dd.MM.yyyy}");
Console.WriteLine($"  i z powrotem - 1 miesiac: {koniecStycznia.AddMonths(1).AddMonths(-1):dd.MM.yyyy}");


static bool CzyWeekend(DateTime d)
{
    return d.DayOfWeek == DayOfWeek.Saturday || d.DayOfWeek == DayOfWeek.Sunday;
}


class Wypozyczenie
{
    public string Tytul { get; }
    public string Kto { get; }
    public DateTime DataWypozyczenia { get; }
    public int DniNaZwrot { get; }

    public Wypozyczenie(string tytul, string kto, DateTime data, int dniNaZwrot)
    {
        Tytul = tytul;
        Kto = kto;
        DataWypozyczenia = data;
        DniNaZwrot = dniNaZwrot;
    }

    public DateTime Termin
    {
        get { return DataWypozyczenia.AddDays(DniNaZwrot); }
    }

    public int DniDoTerminu(DateTime dzisiaj)
    {
        TimeSpan roznica = Termin.Date - dzisiaj.Date;
        return roznica.Days;
    }

    public decimal Kara(DateTime dzisiaj, decimal zaDzien)
    {
        int spoznienie = -DniDoTerminu(dzisiaj);

        if (spoznienie <= 0)
        {
            return 0m;
        }

        return spoznienie * zaDzien;
    }

    public string DoWiersza()
    {
        return string.Join(";", Tytul, Kto,
            DataWypozyczenia.ToString("yyyy-MM-dd", CultureInfo.InvariantCulture),
            DniNaZwrot.ToString(CultureInfo.InvariantCulture));
    }

    public override string ToString()
    {
        return $"{Tytul} ({Kto}), termin {Termin:dd.MM.yyyy}";
    }
}