Wczytywanie danych od użytkownika

Czego się dziś nauczysz

Metoda Console.ReadLine

Ta jedna metoda robi wszystko, czego potrzeba do wczytania danych: zatrzymuje program, czeka na wpisanie tekstu i naciśnięcie klawisza Enter, po czym zwraca wpisany tekst.

Console.Write("Jak masz na imie? ");
string imie = Console.ReadLine();

Console.WriteLine($"Milo cie poznac, {imie}!");

Jak masz na imie? Anna
Milo cie poznac, Anna!

Żółte podkreślenie pod ReadLine

Visual Studio prawdopodobnie podkreśli ci tę linię i pokaże ostrzeżenie CS8600. Program działa, ale warto wiedzieć, o co chodzi.

string imie = Console.ReadLine();
//            └── ostrzeżenie CS8600: konwersja literału o wartości null

Console.ReadLine może w rzadkich sytuacjach zwrócić brak wartości zamiast tekstu — na przykład gdy dane wejściowe pochodzą z pliku, który właśnie się skończył. Kompilator o tym wie i uprzedza, że zmienna string mogłaby zostać pusta w sensie „nie ma nic”.

W tym kursie będziemy pisać ?? "". To jeden znak więcej, a kod jest wtedy bez zarzutu.

Zachęta, czyli jak zapytać użytkownika

Program, który po prostu zatrzymuje się i miga kursorem, jest bezużyteczny. Użytkownik musi wiedzieć, czego od niego chcesz.

// ✗ Kursor w nowej linii — wygląda, jakby program się zawiesił
Console.WriteLine("Podaj wiek:");
string a = Console.ReadLine() ?? "";

// ✓ Kursor tuż za pytaniem — naturalnie zaprasza do pisania
Console.Write("Podaj wiek: ");
string b = Console.ReadLine() ?? "";

Wczytywanie liczb

Skoro ReadLine zwraca tekst, potrzebny jest drugi krok — konwersja. Z poprzedniej lekcji wiesz już, że dla danych od użytkownika używamy TryParse.

Console.Write("Podaj wiek: ");
string tekst = Console.ReadLine() ?? "";

bool sieUdalo = int.TryParse(tekst, out int wiek);

Console.WriteLine($"Wczytano poprawnie: {sieUdalo}");
Console.WriteLine($"Wartosc: {wiek}");

Można to skrócić i wczytać od razu w jednej linii:

Console.Write("Podaj wiek: ");
bool sieUdalo = int.TryParse(Console.ReadLine(), out int wiek);

Liczby z częścią ułamkową

Console.Write("Podaj wzrost w metrach (np. 1,75): ");
bool ok = double.TryParse(Console.ReadLine(), out double wzrost);

Console.WriteLine($"Wczytano: {wzrost}");

Sprawdzanie, czy dane mają sens

Udana konwersja to dopiero połowa sukcesu. Liczba -500 jest poprawną liczbą całkowitą, ale nie jest poprawnym wiekiem.

Console.Write("Podaj wiek (0-120): ");
bool sieUdalo = int.TryParse(Console.ReadLine(), out int wiek);

if (!sieUdalo)
{
    Console.WriteLine("To nie jest liczba calkowita.");
}
else if (wiek < 0 || wiek > 120)
{
    Console.WriteLine("Wiek musi miescic sie w zakresie 0-120.");
}
else
{
    Console.WriteLine($"Dziekuje. Za 10 lat bedziesz mial {wiek + 10} lat.");
}

Pozostałe metody klasy Console

Console.Title = "Moj program";

Console.ForegroundColor = ConsoleColor.Green;
Console.WriteLine("Operacja zakonczona powodzeniem.");
Console.ResetColor();

Console.WriteLine();
Console.Write("Nacisnij dowolny klawisz...");
Console.ReadKey(true);

Ile potrwa pobieranie pliku?

Program szacuje czas przy stałej prędkości. Obie jednostki są podane w megabajtach: MB i MB/s, nie w megabitach. Limity to zasady tego ćwiczenia, a nie ograniczenia typu double.

Console.Write("Rozmiar pliku w MB (np. 120): ");
bool okRozmiar = double.TryParse(Console.ReadLine(), out double rozmiar);
Console.Write("Predkosc w MB/s (np. 8): ");
bool okPredkosc = double.TryParse(Console.ReadLine(), out double predkosc);

if (!okRozmiar || !okPredkosc)
{
    Console.WriteLine("Wpisz liczby.");
}
else if (!double.IsFinite(rozmiar) || !double.IsFinite(predkosc) ||
         rozmiar <= 0 || rozmiar > 100000 || predkosc < 0.001 || predkosc > 100000)
{
    Console.WriteLine("Rozmiar: (0, 100000] MB, predkosc: [0,001, 100000] MB/s.");
}
else
{
    double sekundy = rozmiar / predkosc;
    Console.WriteLine($"Szacowany czas: {sekundy:F1} s");
}

Rozmiar pliku w MB (np. 120): 120
Predkosc w MB/s (np. 8): 8
Szacowany czas: 15,0 s

Omówienie użytych elementów

Console.Write wyświetla pytanie bez nowego wiersza i zwraca void. Console.ReadLine zwraca string? — tekst lub null. double.TryParse zwraca bool i przez out wpisuje wartość liczby. Korzysta z bieżącej kultury; w pracowni z polską kulturą separator dziesiętny to przecinek. double.IsFinite zwraca bool i odrzuca NaN oraz nieskończoności, które także mogą zostać poprawnie sparsowane. Console.WriteLine wyświetla wynik w nowym wierszu, a F1 oznacza jedno miejsce po przecinku.

if uruchamia blok dla prawdziwego warunku; else if sprawdza następny warunek, a else wykonuje pozostały przypadek. To zapowiedź lekcji 14. Najpierw sprawdzamy parsowanie, potem zakres, a dopiero na końcu dzielimy. Dzięki minimalnej prędkości i maksymalnemu rozmiarowi wynik pozostaje skończony.

Sprawdź: 120 i 8 → 15 sekund; 0 i 8 → odrzucenie; 120 i 0 → odrzucenie; kot i 8 → informacja o złym formacie; NaN i 8 → odrzucenie.

Na co uważać

Zadania

Co trzeba zapamiętać

• Console.ReadLine zwraca wpisany wiersz jako string albo null na końcu strumienia wejściowego.
• Console.Write wyświetla zachętę bez końca wiersza.
• ?? wybiera wartość zastępczą tylko dla null, nie dla pustego tekstu.
• TryParse sprawdza zapis liczby, a osobne warunki sprawdzają jej sens i zakres.
• Dla double wymagającego skończonej wartości sprawdź double.IsFinite.
• Parsowanie i formatowanie bez jawnej kultury korzystają z kultury bieżącej.
• ReadKey(true) odczytuje klawisz bez jego wypisania; przekierowane wejście może nie obsługiwać tej operacji.
• Po zmianie kolorów konsoli ResetColor przywraca domyślne ustawienia.