Funkcje — raz napisz, wiele razy użyj

Po tej lekcji potrafisz

Aktualizacja zasad turnieju

Organizator zmienia premię za wygraną. Jeżeli wzór na punkty występuje w sześciu miejscach, łatwo poprawić tylko pięć. Funkcja daje tej czynności nazwę i jedno miejsce, w którym zapisujesz reguły. Wywołujący dostarcza dane, a funkcja oblicza wynik.

Małe kroki, konkretne efekty

Parametr to miejsce na dane, argument to konkret

Deklaracja opisuje przepis. Samo napisanie funkcji jeszcze jej nie uruchamia. Dopiero nazwa z nawiasami wywołuje funkcję. Parametr trafienia dostaje przy każdym wywołaniu nową wartość.

function punkty(trafienia: number): number {
  return trafienia * 10;
}
console.log(punkty(3));
console.log(punkty(0));

30
0

Pierwsze : number opisuje wejście, drugie — wynik. return oddaje obliczoną wartość i kończy to wywołanie. Argument 3 nie zmienia treści funkcji: korzysta z tego samego przepisu.

Wynik można wykorzystać dalej

Funkcja obliczająca zwraca wynik. Funkcja wyświetlająca wykonuje czynność. void mówi, że nie obiecujemy użytecznej wartości zwrotnej. Nie jest synonimem „nic się nie dzieje”.

function podwoj(n: number): number {
  return n * 2;
}
function oglos(tekst: string): void {
  console.log(tekst);
}
const wynik = podwoj(7);
oglos("Punkty: " + wynik);

Punkty: 14

Gdyby podwoj tylko wypisywała liczbę, nie można byłoby użyć jej wyniku w kolejnym obliczeniu. Typ wyniku może zostać wywnioskowany, ale tutaj zapisujemy go, żeby dobrze widzieć umowę funkcji.

Punktacja szkolnego turnieju

Wygrana daje 3 punkty, remis 1 punkt, porażka 0. Na razie przyjmujemy nieujemne, całkowite liczby meczów. Obliczenia trzymamy osobno od raportu.

function policzPunkty(wygrane: number, remisy: number): number {
  const wynik = wygrane * 3 + remisy;
  return wynik;
}
function raport(nazwa: string, punkty: number): void {
  console.log(nazwa + ": " + punkty + " pkt");
}
const alfa = policzPunkty(4, 2);
const beta = policzPunkty(3, 0);
raport("Alfa", alfa);
raport("Beta", beta);
console.log("Różnica: " + (alfa - beta));

Alfa: 14 pkt
Beta: 9 pkt
Różnica: 5

Jak program dochodzi do wyniku

1. Wywołanie policzPunkty(4, 2) podstawia 4 za wygrane i 2 za remisy.
2. Lokalna zmienna wynik należy do funkcji. Poza nią korzystamy ze zwróconej wartości zapisanej w alfa.
3. Drugie wywołanie liczy niezależny wynik. Zmienne lokalne obu wywołań nie są wspólne.
4. Raport niczego nie liczy. Można zmienić jego wygląd bez ruszania punktacji.

Zmień kod i zobacz, co się stanie

Wczesny return upraszcza reguły

Czasem pewien przypadek można rozstrzygnąć od razu. Zakończ wtedy funkcję, zamiast budować coraz głębsze zagnieżdżenia. Parametr typu number nadal może być ujemny: typ nie zna reguł Twojej gry.

function opisZycia(zycie: number): string {
  if (zycie <= 0) {
    return "Koniec gry";
  }
  return "Pozostało: " + zycie;
}
console.log(opisZycia(0));
console.log(opisZycia(25));

Koniec gry
Pozostało: 25

Dla zera pierwszy return kończy wywołanie. Drugi nie zostaje wykonany. Spróbuj wartości -5 i 1, żeby zbadać obie strony granicy.

Gdy wynik zaskakuje

Teraz Twoja kolej

Rozwiązanie jest jedną z możliwości. Zanim je odkryjesz, uruchom własną wersję dla podanych danych i przynajmniej jednego przypadku brzegowego.

function bonus(seria: number): number { return seria * 5; }
console.log(bonus(0), bonus(1), bonus(7));

0 5 35

function cenaBiletu(uczen: boolean): number {
  if (uczen) { return 15; }
  return 25;
}
console.log(cenaBiletu(true), cenaBiletu(false));

15 25

function srednia(punkty: number[]): number {
  if (punkty.length === 0) { return 0; }
  let suma = 0;
  for (const p of punkty) { suma += p; }
  return suma / punkty.length;
}
console.log(srednia([10, 20, 30]), srednia([]));

20 0

function poziom(xp: number): number {
  const poprawneXp = Math.max(0, xp);
  return Math.floor(poprawneXp / 100) + 1;
}
for (const xp of [-1, 99, 100, 199, 200]) {
  console.log(xp + " XP: " + poziom(xp));
}

-1 XP: 1
99 XP: 1
100 XP: 2
199 XP: 2
200 XP: 3

Co zabierasz do następnej lekcji

• Funkcja dostaje argumenty przez parametry i może oddać wynik przez return.
• void opisuje brak użytecznego wyniku; console.log tylko wyświetla.
• Zmienne lokalne nie są widoczne poza swoim zasięgiem.

Połączenie z przyszłą nauką Angulara: Metody klas i funkcje pomocnicze również potrzebują czytelnych wejść oraz wyników.