Pierwszy program – budowa i uruchamianie

Anatomia: fun main()

Każdy program w Kotlinie musi mieć punkt startowy – miejsce, od którego komputer zaczyna wykonywanie kodu. Tym punktem jest funkcja o nazwie main. Oto najprostszy kompletny program:

fun main() {
    println("Witaj, świecie!")
}

Rozłóżmy tę pierwszą linię na cztery elementy:

println() i print() – wypisywanie tekstu

Do wypisywania tekstu na ekran służą dwa polecenia. Różnią się jedną rzeczą: co dzieje się po wypisaniu tekstu.

fun main() {
    print("Ala ")
    print("ma ")
    print("kota")
}

Ala ma kota

fun main() {
    println("Ala")
    println("ma")
    println("kota")
}

Ala
ma
kota

Struktura pliku .kt

Kod Kotlina zapisujemy w plikach z rozszerzeniem .kt (np. Program.kt). W jednym pliku może być funkcja main oraz inne funkcje, których ona używa.

Przykład pliku z dwiema funkcjami:

fun przywitaj() {
    println("Cześć!")
}

fun main() {
    przywitaj()                 // wywołujemy własną funkcję
    println("To jest program w Kotlinie")
}

Program zawsze startuje od main. Tutaj main najpierw wywołuje funkcję przywitaj(), a potem wypisuje drugą linię.

Komentarze

Komentarze to notatki w kodzie, które komputer ignoruje. Służą wyłącznie ludziom – do wyjaśnienia, co robi dany fragment. W Kotlinie są dwa rodzaje komentarzy:

// Komentarz jednoliniowy – od // do końca linii

/*
   Komentarz wieloliniowy.
   Może zajmować wiele wierszy
   i opisywać większy fragment.
*/

fun main() {
    println("Test")   // komentarz może być też na końcu linii
}

Pakiety i import (w skrócie)

W większych projektach kod dzieli się na pakiety – coś jak foldery porządkujące pliki. Pakiet deklaruje się w pierwszej linii pliku:

package pl.schoolit.nauka

fun main() {
    println("Plik należy do pakietu pl.schoolit.nauka")
}

Z kolei import pozwala skorzystać z gotowych narzędzi z bibliotek Kotlina. Zamiast pisać za każdym razem ich pełną nazwę, importujesz je raz na górze pliku:

import kotlin.random.Random

fun main() {
    val los = Random.nextInt(1, 7)   // losowa liczba od 1 do 6
    println("Wyrzucono: " + los)
}

Uruchamianie programu

Kotlin Playground (przeglądarka)

Najszybszy sposób na start – nic nie instalujesz. Wejdź na play.kotlinlang.org:

1. W polu edycji wpisz swój kod (np. funkcję main z println).
2. Kliknij przycisk Run ▶.
3. Wynik pojawi się w panelu na dole. Tam też zobaczysz ewentualne błędy.

IntelliJ IDEA (program na komputerze)

IntelliJ IDEA to profesjonalne środowisko od JetBrains. Przyda się przy większych projektach, ale na początek nie jest konieczne. W skrócie:

1. Utwórz nowy projekt typu Kotlin.
2. W folderze src dodaj plik .kt z funkcją main.
3. Kliknij zieloną strzałkę ▶ obok funkcji main (lub naciśnij Shift + F10).
4. Wynik pojawi się w oknie konsoli na dole programu.

Częste błędy

❌ Błąd 1: zła wielkość liter

fun main() {
    Println("Cześć")
    // Błąd! Kotlin rozróżnia
    // wielkie i małe litery
}

fun main() {
    println("Cześć")
}

❌ Błąd 2: brak cudzysłowu wokół tekstu

fun main() {
    println(Cześć)
    // Błąd! Tekst musi być
    // w cudzysłowie
}

fun main() {
    println("Cześć")
}

❌ Błąd 3: instrukcja poza funkcją main

println("Cześć")
// Błąd! Instrukcje muszą być
// wewnątrz funkcji
fun main() {
}

fun main() {
    println("Cześć")
}

❌ Błąd 4: brak nawiasów po println

fun main() {
    println "Cześć"
    // Błąd! Po println muszą
    // być nawiasy ( )
}

fun main() {
    println("Cześć")
}

Podsumowanie

• Program startuje od funkcji fun main() – to jego punkt początkowy.
• println() wypisuje tekst i przechodzi do nowej linii; print() zostaje w tej samej linii.
• Kod zapisujemy w plikach .kt; funkcję main można umieścić bez klasy.
• Komentarze (// oraz /* */) są dla ludzi – komputer je ignoruje.
• package porządkuje kod w projekcie, a import daje dostęp do gotowych narzędzi.
• Kod uruchomisz w Kotlin Playground (Run ▶) lub w IntelliJ IDEA (zielona strzałka).

Zadania do wykonania

Zadania wykonaj w Kotlin Playground (play.kotlinlang.org).